EBIKOLWA BY'ABATUME 4 — OBUVUMU MU KUTIISIBWATIISIBWA: EJJINJA EKKULU ERY'ENSONDA, OLUKIIKO, N'EKKANISA ESABA ============================================================ Omusomo: Essomero ly’Obuweereza erya Potter (PSOS) Essomo: 4 Ebyawandiikibwa: Ebikolwa by'Abatume 4 Olulimi: Oluganda URL: https://kgm-school-preview.netlify.app/lessons/lg/psos/04-ebikolwa-4-obuvumu-mu-kutiisibwatiisibwa-ejjinja-ekkulu-ery-ensonda/ WhatsApp: PSOS LG 04 Ekiwandiiko ekisooka. Essomo lino liyinza okulongoosebwa mu biseera ebinaajja. ESSOMO 4 — EBIKOLWA BY'ABATUME 4: OBUVUMU MU KUTIISIBWATIISIBWA: EJJINJA EKKULU ERY'ENSONDA, OLUKIIKO, N'EKKANISA ESABA ============================================================ EKIROWOOZO EKIKULU Ensi bw'egamba nti “temubuulira mu Linnya lino,” ekkanisa tesaba kukuumibwa. Esaba obuvumu. Okuyigganyizibwa tekuzikiriza muliro gwa butume — kulaga Omwoyo ky'azimbye. Ebikolwa 4 bitulaga ekkanisa etenyenyezebwa ku Linnya, egaba ebintu byayo, era ekankanyizibwa okusaba okusinga okutya. EKITUNDU 1 — OKUSOMA EBYAWANDIIKIBWA: EBIKOLWA 4:1–37 Ggulawo Bayibuli yo osome Ebikolwa 4 mpola, okutuuka ku nkomerero. Essuula eno erina entambula ssatu: okusisinkana n'olukiiko (ennyiriri 1–22), olukungaana lw'okusaba olukankanya ekisenge (ennyiriri 23–31), n'ekifaananyi ky'ekibiina ekigaba n'omutima omugabi (ennyiriri 32–37). Mu Ssomo ery'Okusatu, Erinnya lyawonya omusajja ku mulyango. Mu Ssomo ery'Okuna, Erinnya eryo lye limu liteeka abatume mu kkomera. Erinnya bwe libuulirwa, amaanyi g'omulembe guno gaziyiza. Naye Erinnya bwe libuulirwa, Omwoyo naye ayita mu kuziyizibwa n'amaanyi. OLUNYIRIRI OLUKULU — EBIKOLWA 4:12 “So siwali mu mulala yenna bulokozi; kubanga tewali linnya ddala wansi w'eggulu eryaweebwa abantu, eritugwanira okutulokola.” EKITUNDU 2 — OKUTAMBULA MU EBIKOLWA 4 A. OKUKWATIBWA MU YEEKAALU Peetero ne Yokaana bakyali boogera abakabona, omukulu w'abakuumi ba yeekaalu, n'Abasaddukaayo ne bajja gye bali, nga “banakuwadde nnyo kubanga abatume baali bayigiriza abantu, nga balangirira mu Yesu okuzuukira kw'abafu.” Weetegereze ekyabanakuwaza. Tekyali kyamagero. Tekyali bibiina. Yali njigiriza y'okuzuukira kwa Yesu. Abasaddukaayo baali tebakkiriza kuzuukira n'akatono — ate kati abavubi aba bulijjo baali bayigiriza nti omuntu gwe baakomerera yali mulamu. Okuzuukira kutiisa buli nkola eyeesigamye ku kufa ng'ekintu eky'enkomerero. Baateeka abatume mu kkomera okutuusa olunaku olwaddirira. Naye ensigo yali emaze okusimbibwa. Olunyiriri 4 lugamba nti: “Abangi abaawulira ekigambo bakkiriza; omuwendo gw'abasajja abakkiriza ne gutuuka nga enkumi ttaano.” N'abatume bwe baali mu njegere, Ekigambo kyasigala kitambula. B. OKUYIMIRIRA MU MAASO G'OLUKIIKO OLUKULU Enkya eyaddirira Peetero ne Yokaana bayimirira mu maaso ga Anaaniya kabona asinga obukulu, Kayaafa, Yokaana, Alekizanda, n'“abantu abalala ab'ennyumba ya kabona asinga obukulu.” Luno lwe lukiiko lwe lumu olwasalira Yesu omusango wiiki ntono emabega. Peetero ayimiridde awo Mukama we gye yayimirira — era ku mulundi guno teyeegaana Linnya. Bababuuza nti, “Mu maanyi ki, oba mu linnya ki, mwe mwakolera kino?” Ekibuuzo kyennyini bwe bujulirwa bw'Enjiri. Tebasobola kwegaana kyamagero, n'olwekyo babuuza ensibuko yaakyo. Peetero, nga ajjudde Omwoyo Omutukuvu, abaddamu. Weetegereze Lukka bw'addamu okutulaga okujjuzibwa Omwoyo. Peetero oyo eyegaana Kristo okumpi n'omuliro kati ajjudde Omwoyo mu maaso g'olukiiko. Omwoyo awa ebigambo mu kaseera ak'okunyigirizibwa, nga Yesu bwe yasuubiza (Lukka 12:11–12). C. EJJINJA EKKULU ERY'ENSONDA — ZABBULI 118 MU KAMWA K'OMUVUBI Peetero takkakkanya kuddamu kwe. “Kya linnya lya Yesu Kristo Omunnazaaleesi, gwe mwakomerera, Katonda gwe yazuukiza mu bafu, omuntu ono ky'avudde ayimirira mu maaso gammwe nga awonye.” Oluvannyuma akwata Bayibuli: “Yesu ye ‘jjinja mmwe abazimbi lye mwagaana, erifuuse ejjinja ekkulu ery'ensonda.’” Ajuliza Zabbuli 118:22. Lino lye jjinja abazimbi lye baagaana. Abazimbi be baali abakulembeze b'eddiini mu Isirayiri. Ejjinja yali Yesu. Baamukebera, baamupima, baasalawo nti tagwanira kisenge kyabwe, ne bamusuula ebbali. Katonda yamusitula n'amufuula ejjinja ekkulu ery'ensonda ery'ekizimbe ekiggya — ekkanisa. Oluvannyuma wajja olunyiriri ekkanisa eyasooka lwe yassa mu mutima: “So siwali mu mulala yenna bulokozi; kubanga tewali linnya ddala wansi w'eggulu eryaweebwa abantu, eritugwanira okutulokola.” Tewali linnya ddala. Si Kaisali. Si lukiiko. Si Musa, si Ibulayimu, si nkola ya yeekaalu. Tewali linnya ddala. Obukristaayo si kkubo limu mu mangi. Lye kkubo lyokka, kubanga Kristo ye Mulokozi yekka. D. “TETUYINZA KULEKA KWOGERA KU BYE TWALABA NE BYE TWAWULIRA” Olukiiko lutegeera nti Peetero ne Yokaana “baali bantu abatali bayigirize, aba bulijjo.” Tebasobola kwegaana kyamagero — omusajja eyawonyezebwa ayimiridde awo. N'olwekyo bateesa kyama ne basalawo okutiisatiisa abatume baleme kwogera mu Linnya lino. Okuddamu kwa Peetero kugwanira kubeera mu kujjukira kwa buli muyigirizwa: “Ekituufu mu maaso ga Katonda kye ki: okuwulira mmwe, oba okuwulira Katonda? Mmwe musale omusango\! Naye ffe tetuyinza kuleka kwogera ku bye twalaba ne bye twawulira.” Kino si bukakanyavu. Bwe bwetaavu. Omwoyo bw'ajjuzza omuntu obujulirwa obw'amazima, okusirika kifuuka ekitasoboka. Peetero ne Yokaana tebakaayana ku nteekateeka. Bagamba, mu ngeri endala nti: “Tetukyayinza kubeera ng'abantu abali nga Yesu si mulamu.” E. OKUDDA ERI ABOOLUGANDA — EKIFO EKKANISA ESABA GY'EKUŊŊAANIRA Olukiiko bwe lubata oluvannyuma lw'okubongera okutiisibwatiisibwa, Peetero ne Yokaana baddayo eri abantu baabwe. Akantu kano akatono kakulu. Tebadduka kudda waka bokka. Tebawandiika kitabo kya birowoozo byabwe. Bagenda mu kibiina ky'abakkiriza. Bategeeza. Bagabana. Basabira wamu. Eno ye ntambula ya buli kkanisa eyayigganyizibwa naye n'esigala nga ya bulamu. Omuyigirizwa atiisibwatiisiddwa adda mu mubiri. Okubeera wekka kuttira okukkiriza; ekibiina kukukuuma. Bw'oba oyolekedde okunyigirizibwa olw'obujulirwa bwo mu wiiki eno, teweeyawula mu lutalo olw'ekyama. Genda eri baganda bo ne bannyoko. F. OKUSABA OKUKANKANYA EKISENGE Kati soma n'obwegendereza kye basaba. Bajuliza Zabbuli 2: “Bakabaka b'ensi bayimuka, n'abafuga beegatta wamu okulwana ne Mukama n'oyo gwe yafukako amafuta.” Bannyonnyola akaseera kaabwe akazibu okuyita mu Byawandiikibwa — enkola y'emu gye twalaba mu Ssomo ery'Olubereberye Peetero bwe yagenda eri Zabbuli oluvannyuma lw'obulyamu olukwe bwa Yuda. Oluvannyuma basaba Mukama alabe okutiisibwatiisibwa kwabwe era abawe ekintu ekirambulukufu. Kiwulire: “Kaakano, Mukama, tunula ku kutiisibwatiisibwa kwabwe, owe abaddu bo okwogera ekigambo Kyo n'obuvumu bungi. Golola omukono Gwo okuwonya n'okukola obubonero n'ebyamagero mu linnya ly'Omuweereza Wo omutukuvu Yesu.” Tebasaba nti, “Ggyawo okuyigganyizibwa.” Tebasaba nti, “Sirisa olukiiko.” Basaba nti, “Tuwe obuvumu obusingawo.” Weetegereze enjawulo. Tebasaba Katonda akyuse embeera zaabwe — basaba Katonda abafuule abeesigwa mu mbeera zaabwe. Okusaba kwaffe kungi kusaba Katonda akyuse embeera. Okusaba kw'ekkanisa eyasooka kwasaba Katonda abakyuse bo munda mu mbeera. Okuddamu kujja amangu ago: “Bwe baamala okusaba, ekifo mwe baali bakuŋŋaanidde ne kikankana. Bonna ne bajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, ne boogera ekigambo kya Katonda n'obuvumu.” Ekisenge kyakankana. Bajjuzibwa buggya. Bafuluma okuddamu okubuulira. Omwoyo akakasa obuvumu n'obuvumu obuggya. G. EBINTU BYONNA BYALI BYA BONNA — OBUGABI OBUTALI BWAKOMUNIZIMU Ebikolwa 4:32–35 bikuba ekifaananyi ky'obulamu obwawamu obw'ekkanisa eyasooka: “Abakkiriza bonna baali omutima gumu n'emeeme emu. Tewali n'omu eyayogeranga nti ekintu kyonna ky'alina kye kikye yekka; naye baagabananga byonna bye baalina.” Kino si kugabanya bugagga okw'okukakibwa gavumenti. Bwe bugabi obuva mu kwagala, obubumbibwa Omwoyo. Abantu baali bakyalina ebintu, naye tebaabikwatiriranga nga babyekutteko n'amaanyi. Ebigambo bikulu: tebaagambanga nti “kino kyange nzekka.” Baakuumanga ebintu byabwe n'emikono egyaggule, nga beetegefu okuta ekintu kyonna muganda oba mwannyinaffe ky'ayetaaga. “Tewaali n'omu mu bo eyali mu bwetaavu.” Luno lunyiriri lwewuunyisa. Obwetaavu bwali bukyaliwo mu nsi, naye munda mu mubiri gwa Kristo tewaali afirwa. Omwoyo eyajjuzanga omutima era yaggulangawo ensawo. Okusinza n'obugabi byakulukuta okuva mu nsibuko y'emu. H. BALUNABBA — OMUSAJJA ERINNYA LYE KITEGEEZA OKUZZAAMU AMAANYI Oluvannyuma Lukka atuleetera omusajja gwe tujja okusisinkana emirundi mingi mu Ebikolwa: Yusufu, Omuleevi okuva e Kupulo, abatume gwe baayita Balunabba (kitegeeza “omwana w'okuzzaamu amaanyi”). Atunda ennimiro n'aleeta ssente ku bigere by'abatume. Lwaki Lukka ayawula Balunabba wano? Kubanga Ebikolwa 5 bijja kuleeta Anaaniya ne Safira, abaagezaako okufaanana Balunabba naye mu bulimba. Balunabba ye kyokulabirako; bo be bafere. Naye Balunabba asingawo ku lugero lw'obugabi. Oluvannyuma ajja kuyimirira ku lwa Sawulo ow'e Taruso nga tewali amwesiga (Ebikolwa 9:27). Ajja kugenda okuleeta Sawulo e Antiyokiya (Ebikolwa 11:25–26). Ajja kuba lutindo wakati w'obuwangwa. Ekintu ekisooka kye tumulaba akola kwe kugaba. Ebintu ebiddako bye tumulaba akola kwe kuzzaamu amaanyi n'okugatta abantu. Obugabi lye luggi eriyingiza mu buweereza obulala enkumi n'enkumi. EKITUNDU 3 — MANYA EKIGAMBO: ESSIRA LY'OKUYIGIRIZA 1. EBYAWANDIIKIBWA BYE BINYONNYOLA EKISEERA EKIZIBU Mu buli kifo eky'okunyigirizibwa mu Ebikolwa 4, ekkanisa egenda eri Ebyawandiikibwa. Peetero ajuliza Zabbuli 118 mu maaso g'olukiiko. Ekibiina ekisaba kijuliza Zabbuli 2 mu lukungaana lw'okusaba. Tebaiiyiza njigiriza mpya nga banyigirizibwa — bajjukira Bayibuli kye yali yamaze okwogera ku kunyigirizibwa. Kuno kwe kukangavvula okutaasa ekkanisa mu biseera ebizibu. Tetuiiyiza njigiriza mpya okuyigganyizibwa bwe kujja. Tuggulawo Bayibuli y'emu bajjajja baffe ne bamaama baffe mu kukkiriza gye baaggulawo, era tusanga nti okutiisibwatiisibwa okw'omu kiseera kino kwamaze okuddibwamu n'ebisuubizo eby'edda. 2. “TEWALI LINNYA DDALA” GWE MUSINGI GW'OKUKKATIRIZA KW'EKKANISA Ebikolwa 4:12 lwe lumu ku nnyiriri ezisinga okuwakanyizibwa mu nsi ey'omulembe guno. Lugamba ekyo ensi ey'omulembe guno ky'ekyawa okuwulira: waliwo Omulokozi omu yekka. Tetulina kulukakkanya, okulukyusakyusa okusobola okulwewala, oba okulufuula okulabika ng'olw'empisa. Naye kino si kwekulumbaza. Obw'enjawulo bwa Kristo si kwewenya kwa kkanisa — kye kirabo kya Katonda. Tetwatonda musaalaba; twaguweebwa. Erinnya erisinga amannya gonna si kitiibwa kyaffe kye twawangula; kye kiddukiro kyaffe. Lyogere n'obuwombeefu. Lyogere n'obugumu. Naye lyogere. 3. EKIGAMBO N'OBUGABI BITAMBULIRA WAMU Weetegereze nti Lukka ava butereevu ku lukungaana lw'okusaba n'agenda ku bulamu obwawamu obw'ekibiina. Essuula y'emu ewandiika okubuulira okw'obuvumu obusinga era ewandiika n'okugabana okusukkiridde. Ekigambo n'ensawo, enjigiriza n'ensimbi, eby'obwakatonda n'emmeeza — si bitongole ebyawukana mu Ndagaano Empya. Ekigambo ekijjuza akamwa era kiggula omukono. EKITUNDU 4 — WEESIGE OMWOYO: ESSIRA LY'OKUYIGIRIZA 1. OMWOYO AWA EBIGAMBO MU KASEERA K'OKUNYIGIRIZIBWA Emirundi ebiri mu Ebikolwa 4 Lukka awandiika nti abatume boogera “nga bajjudde Omwoyo Omutukuvu.” Okuddamu kwa Peetero eri olukiiko si bigambo bye yateekateeka dda — Omwoyo ayogera okuyita mu muntu abadde ne Yesu. Bw'osanga nga oli mu kaseera ak'okunyigirizibwa olw'okukkiriza kwo, saba Omwoyo akuwe ebigambo. Abiwa mu kaseera ako, si nga tonnatuuka. 2. OMWOYO ASIKIRIZIBWA ERI OBUVUMU, SI ERI OKUBEERA OBULUNGI OBULUNGI Okukankana kw'ekisenge kwajja oluvannyuma lw'okusaba obuvumu. Okusaba okw'okwagala obwangu bwe kutera obutakankanya bisenge. “Mukama, nfuula muvumu” kye kusaba Omwoyo kw'ayagala okuddamu. Ajjuza emitima egimusaba obuvumu okugondera, si obubudamo okuva mu kugonda. 3. OMWOYO ABUMBA OBUGABI, SI KUKAKASA KWOKKA Abantu bangi bagatta Omwoyo n'enneewulira ez'amaanyi oba okulabika kw'ebyamagero. Ebikolwa 4 biraga akabonero akalala ak'omulimu gwe: obugabi obw'emikono egyaggule. Ekkanisa ejjudde Omwoyo erabika ng'ekkanisa egaba. Okubuulira kwaffe bwe kuba kwa buvumu naye ensawo zaffe nga zisibiddwa, omulimu gw'Omwoyo mu ffe tegunnajjuza. EKIGAMBO N'OMWOYO MU EBIKOLWA 4 — WAMU KU MABBALI GOMBI Manya Ekigambo | Weesige Omwoyo Peetero ajuliza Zabbuli 118:22 okulaga Yesu nga ye jjinja eryagaanyibwa kati erifuuse ejjinja ekkulu ery'ensonda (Ebikolwa 4:11). | Peetero ajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu okwogera mu maaso g'olukiiko (Ebikolwa 4:8). Ekibiina ekikkiriza kisaba Zabbuli 2:1–2 okunnyonnyola okutiisibwatiisibwa kwe baali boolekedde (Ebikolwa 4:25–26). | Bwe baamala okusaba, ekifo kyakankana era bonna ne bajjuzibwa Omwoyo (Ebikolwa 4:31). Okukakasa okw'enjawulo kunywezebwa Ebyawandiikibwa: “tewali linnya ddala” (Ebikolwa 4:12). | Omwoyo azaala obuvumu, obubonero, n'ebyamagero “mu linnya ly'Omuweereza Wo omutukuvu Yesu” (Ebikolwa 4:30). Obulamu obwawamu obw'ekibiina butuukiriza Ekyamateeka 15:4 — “tewaliba mwavu mu mmwe” (Ebikolwa 4:34). | Omwoyo azaala omutima gumu n'emeeme emu mu bakkiriza (Ebikolwa 4:32). EKITUNDU 5 — OKUBUMBA KRISTO MU MUKKIRIZA Ebikolwa 4 bibumba Kristo mu ffe mu ngeri ssatu: 1. Kristo abumbibwa mu ffe bwe tutayinza kuleka kwogera ku Ye. Obujulirwa obujjudde Omwoyo si mulimu gwe tukola; gwe muliro gwe tutayinza kuzikiriza. Twogera kubanga twalaba era twawulira. 2. Kristo abumbibwa mu ffe bwe tusaba obuvumu mu kifo ky'obukuumi. Ekkanisa esaba tesaba Katonda okuggyawo buli buzibu. Esaba Katonda atufuule abeesigwa munda mu buli buzibu. 3. Kristo abumbibwa mu ffe ebintu byaffe bwe bitaba byaffe ffekka. Omutima ogujjudde Omwoyo gukulembera eri omukono omuggule. Omulembe ogusooka ogw'Abakristaayo gwatulaga nti okusinza n'obugabi bikulira ku muti gumu. EKITUNDU 6 — EBIBUUZO BY'OKUKUBAGANYA EBIROWOOZO Jjangu nga weetegekedde okuddamu. Jjangu nga weetegekedde okuwuliriza. 1. Wa mu bulamu bwo waliwo okunyigirizibwa okusirika ku Kristo? Kyandifaananye kitya okugamba ne Peetero nti, “Tetuyinza kuleka kwogera”? 2. Bw'osisinkana embeera enzibu, otera okusaba eggyibwewo, oba osaba obuvumu mu kyo? Kiki ekiyinza okukyuka singa osaba Ebikolwa 4:29 mu wiiki eno? 3. Ebikolwa 4:12 lugamba nti tewali linnya ddala. Oyogera otya okukakasa okwo mu nsi eruyita obutagumiikiriza — nga tofiiriddwa mazima wadde okwagala? 4. Wandinyonnyodde otya enkolagana wakati w'okukkiriza kwo n'ensimbi zo? Wa Omwoyo w'ayinza okukuyita eri obugabi obw'omukono omuggule? 5. Ani mu bulamu bwo akukolera omulimu gwa Balunabba? Ani gw'oyinza okuzzaamu amaanyi nga Balunabba mu wiiki eno? EKITUNDU 7 — OMULIMU GW'OMWIIKI Nga essomo eriddako terinnabaawo, funa ekiseera ku bino: - Soma Ebikolwa 5 nga weetegekera Essomo ery'Okutaano. - Kwata mu mutwe Ebikolwa 4:12 oba Ebikolwa 4:29–30. - Saba Ebikolwa 4:29–30 buli lunaku mu wiiki eno — ssa erinnya lyo mu kifo kya “abaddu Bo.” - Londa ekikolwa kimu ekitono eky'obugabi obw'omugaso ky'olina okukolera omuntu mu kkanisa oba mu muliraano gwo mu wiiki eno. - Noonya omukkiriza omu ali mu kunyigirizibwa olw'okukkiriza kwe, omukubire essimu oba omukyalire. Mubeereere Balunabba. OKUSABA OKUGGALAWO OKUSABA OKW'OKUSABA MU DDOBBOOZI MU WIIKI ENO Mukama Afuga byonna, Ggwe wakola eggulu n'ensi. Bakabaka b'omulembe guno bakambuwala, naye Ggwe otudde ku ntebe ey'obwakabaka. Tunula ku kutiisibwatiisibwa okukyetoolodde abaddu Bo leero. Tusobozese okwogera Ekigambo Kyo n'obuvumu bungi. Golola omukono Gwo okuwonya n'okukola obubonero n'ebyamagero mu linnya ly'Omuweereza Wo omutukuvu Yesu. Kankanya ebisenge mwe tusabira. Tujjuze buggya. Ta ennimi zaffe okuva mu kutya n'emikono gyaffe okuva mu mululu. Nfuula Balunabba — omwana omulenzi oba omuwala ow'okuzzaamu amaanyi. Mpa obuvumu mu kunyigirizibwa, obugabi mu bungi, n'okukkiriza okugamba ne Peetero ne Yokaana nti, ‘Tetuyinza kuleka kwogera ku bye twalaba ne bye twawulira.’ Mu Linnya lya Yesu, Ejjinja Ekkulu ery'Ensonda, amiina. ESSOMO ERIDDIDDE ESSOMO ERY'OKUTAANO — EBIKOLWA 5 Obutukuvu mu Kkanisa: Okulimba Omwoyo Omutukuvu n'Ekitiibwa Ekyagoberera ---------- Essomero ly’Obuweereza erya KGM — Knowing God Missions · Tumenyimana https://kgm-school-preview.netlify.app