Kanda hano uronke urutonde rw’ivyigwa.
Inyandiko ya mbere. Iki cigwa gishobora kunozwa uko igihe kigenda.
Icigwa ca 4 — Ivyakozwe n'Intumwa 4: Ubushizi bw'amanga mu gihe c'iterabwoba: Ibuye rigumya imfuruka, Inama Nkuru, n'Ishengero risenga
ICIYUMVIRO GIKURU
Igihe isi ivuze iti: “ntimubwirize muri iri Zina,” ishengero ntirisenga risaba gukingirwa. Risenga risaba ubushizi bw'amanga. Guhamwa ntikuzimya umuriro w'intumwa; ahubwo kurahishura ico Mpwemu yubatse. Ivyakozwe n'Intumwa 4 bitwereka ishengero ridahungabanywa ku bijanye n'Izina, ritanga ivyo ritunze, kandi ritigiswa n'amasengesho, atari n'ubwoba.
IGICE CA 1 — GUSOMA IVYANDITSWE: IVYAKOZWE N'INTUMWA 4:1-37
Zingurura Bibiliya yawe, usome Ivyakozwe n'Intumwa 4 buhoro, uhere ku ntango ushike ku mpera. Ico gice gifise imigendo itatu: uguhangana n'Inama Nkuru (imirongo 1-22), ikoraniro ry'amasengesho ritigisa icumba (imirongo 23-31), n'ishusho y'umuryango utanga cane (imirongo 32-37).
Mu Cigwa ca Gatatu, Izina ryarakijije umuntu kw'irembo. Mu Cigwa ca Kane, iryo Zina nyene rishira intumwa mw'ibohero. Aho Izina ribwirizwa, ububasha bw'iki gihe burarirwanya. Ariko aho Izina ribwirizwa, Mpwemu na we aracogoza inzitizi akagenda imbere.
UMURONGO NGENDERWAKO — IVYAKOZWE N'INTUMWA 4:12
“Nta wundi agakiza karonkerwamwo, atari we, kuko ata rindi zina twahawe musi y'ijuru ryo gukirizwamwo.”
IGICE CA 2 — KUGENDERA MU VYAKOZWE N'INTUMWA 4
A. Ifatwa ryo ku Rusengero
Petero na Yohana baracavuga igihe abaherezi, umukuru w'abarinzi b'urusengero, n'Abasadukayo baza aho bari, “bashavujwe cane n'uko izo ntumwa zariko zigisha abantu, zibabwira ivyo kuzuka kw'abapfuye kubonerwa muri Yesu Kristo.”
Itegereze icabashavuje. Si igitangaza. Si isinzi ry'abantu. Cari inyigisho y'izuka rya Yesu. Abasadukayo ntibemera na gato izuka; none abarovyi basanzwe bariko bigisha ko umuntu bari babamvye ari muzima. Izuka rirahungabanya uburyo bwose bwubakiye ku ciyumviro c'uko urupfu ari rwo rufise ijambo rya nyuma.
Bashize intumwa mw'ibohero gushika bukeye. Ariko imbuto yari yamaze gushinga imizi. Umurongo wa 4 uvuga uti: “Ariko benshi mu bumvise ubutumwa bavuze bari bizeye, igitigiri c'abizera kirongerekana gushika hafi ibihumbi bitanu.” Naho intumwa zari mu minyororo, Ijambo ryagumye rigenda.
B. Guhagarara imbere y'Inama Nkuru
Bukeye Petero na Yohana bahagarara imbere ya Anasi umuherezi mukuru, Kayafa, Yohana, Alegizandere, n'“abandi benshi bo mu muryango w'abaherezi bakuru.” Iyo ni ya sentare nyene yari yaciriye Yesu urubanza mu ndwi nkeya zari ziheze. Petero ahagaze aho Shebuja yari yahagaze—kandi ubu ntariko arihakana Izina.
Barababaza bati: “Ni ubushobozi nyabaki mwakoresheje, canke ni mw'izina rya nde mwakoze ivyo?” Ico kibazo ubwaco ni icemezo c'Injili. Ntibashobora guhakana igitangaza, ni co gituma babaza inkomoko yaco. Petero, yuzuye Mpwemu Yera, arabishura. Raba ingene Luka asubira kudukwegera amaso ku kwuzuzwa Mpwemu. Petero umwe yihakanye Kristo iruhande y'umuriro ni we ubu yuzuye Mpwemu imbere y'Inama Nkuru. Mpwemu atanga amajambo mu mwanya w'igitutu, nk'uko Yesu yari yarabisezeranye (Luka 12:11-12).
C. Ibuye rigumya imfuruka — Zaburi 118 mu kanwa k'umurovyi
Petero ntiyorosha inyishu yiwe. Avuga ati: “Uwu muntu ahagaze imbere yanyu yakize mw'izina rya Yesu Kristo w'i Nazareti, uwo mwabamvye, ariko Imana ikamuzura mu bapfuye.” Hanyuma aca aja muri Bibiliya: “Yesu ni we ‘buye ryatawe n'abubatsi, ariko ryahindutse irigumya imfuruka.’” Aho ariko asubiramwo Zaburi 118:22.
Iryo ni ryo buye abubatsi bataye. Abubatsi bari urwego rw'idini rwa Isirayeli. Ibuye ryari Yesu. Baramusuzumye, baramupimye, bafata ingingo ko atari akwiriye urukuta rwabo, bamuterera kure. Imana iramutora, imugira ibuye rigumya imfuruka y'inyubakwa nshasha—ishengero.
Hanyuma haza umurongo ishengero rya mbere ryashize mu mutima waryo: “Nta wundi agakiza karonkerwamwo, atari we, kuko ata rindi zina twahawe musi y'ijuru ryo gukirizwamwo.” Nta rindi zina. Si Kayisari. Si Inama Nkuru. Si Mose, si Aburahamu, si urutonde rw'urusengero. Nta rindi zina. Ubukristo si inzira imwe muri nyinshi. Ni yo nzira yonyene, kuko Kristo ari we Mukiza wenyene.
D. “Ntitwoshobora kureka kuvuga ivyo twiboneye kandi twiyumviye”
Inama Nkuru ibona ko Petero na Yohana “batize, ahubwo ko ari abantu batobato.” Ntibashobora guhakana igitangaza—wa muntu yakijijwe ahagaze aho nyene. Baca baja inama mu mwiherero, bafata ingingo yo gutera ubwoba intumwa kugira ngo ntizisubire kuvuga muri iri Zina.
Inyishu ya Petero ikwiye kuguma mu mutima wa buri mwigishwa: “Mbega mubona ko ikibereye mu nyonga z'Imana, ari kwubaha mwebwe canke ari kwubaha iyo Mana? Gira ico mubitubwiyeko\! Kuko twebwe ntidushobora kureka kuvuga ivyo twiboneye kandi twiyumviye.”
Ivyo si ukugagaza umutima. Ni ngombwa. Igihe Mpwemu yuzuye umuntu afise intahe y'ukuri, gucereza biba ibidashoboka. Petero na Yohana ntibariko baharira ku buryo bwo gukora. Bariko bavuga, mu yandi majambo, bati: “Ntitugishobora kubaho nk'aho Yesu atari muzima.”
E. Gusubira kuri bene Data na bashiki bacu — aho Ishengero risenga rihurira
Inama Nkuru imaze kubarekura ibanje kubongera iterabwoba, Petero na Yohana basubira kuri bagenzi babo. Ako kantu gatoya karahambaye. Ntibihutiye gutaha mu ngo zabo bonyene. Ntibanditse ivyibukiro. Bagiye mu muryango w'abizera. Bariganira. Barasangira amakuru. Barasengera hamwe.
Iyo ni yo njyana y'ishengero ryose rihamwa rikabandanya guhagarara. Umwigishwa atewe ubwoba asubira mu mubiri. Ukwigungira ukwako kwica ukwizera; umuryango urakuzigama. Nimba muri iyi ndwi uhanganye n'igitutu kubera intahe yawe, ntusubire inyuma ngo urwanire mu mutima wawe wenyene. Ja kuri bene Data na bashiki bawe.
F. Isengesho ryatigishije Icumba
Ubu soma witonze ivyo basenga. Basubiramwo Zaburi 2: “Ni kuki amahanga yuzuye uburake, kandi ni kuki bategura imigambi ata co ishobora gushikako? Abami bo mw'isi bakuye hasi, n'abatware bagiye hamwe ngo bagwanye Uhoraho n'uwo yarobanuje amavuta.” Bariko basigura akaga barimwo biciye mu Vyanditswe—ya njyana nyene twabonye mu Cigwa ca Mbere igihe Petero yaja muri Zaburi inyuma y'uguhemuka kwa Yuda.
Hanyuma basaba Umwami kuraba ingene babatera ubwoba no kubaha ikintu gitomoye. Umviriza: “None rero Mwami Imana, nurabe ingene badutera ubwoba, maze ushoboze abasavyi bawe kwigisha ijambo ryawe bashize amanga rwose. Gorora ukuboko kwawe maze ukize ingwara, ukore ibitangaza n'utwumiza mw'izina ry'umusavyi wawe yera Yesu.”
Ntibasenga bati: “Dukurireho uguhamwa.” Ntibasenga bati: “Numuze Inama Nkuru.” Basenga bati: “Duhe ubushizi bw'amanga burushirije.” Raba itandukaniro. Ntibariko basaba Imana guhindura uko ibintu bibakikije bimeze—bariko basaba Imana kubagira abizigirwa hagati muri ivyo bintu.
Amasengesho menshi yacu asaba Imana guhindura uko ibintu bimeze. Isengesho ry'ishengero rya mbere ryasavye Imana kubahindura hagati muri ivyo bintu.
Inyishu ica iza ubwo nyene: “Bahejeje gusenga, aho bari bakoraniye haratigita, bose buzuzwa Mpwemu Yera, baca bigisha ijambo ry'Imana bashize amanga rwose.” Icumba caratigise. Buzujwe bundi bushasha. Barasohotse bongera kubwiriza. Mpwemu yemeza ubushizi bw'amanga akoresheje ubushizi bw'amanga bushasha.
G. Vyose babisangiye — Ugutanga kutari Ubukomunisiti
Ivyakozwe n'Intumwa 4:32-35 bishushanya ishusho y'ubuzima busangiwe bw'ishengero rya mbere: “Abizera bose bari bahuje umutima n'inama muri vyose. Nta n'umwe yavuga ko ivyo atunze ari ivyiwe wenyene, ariko basangira ivyo bafise vyose.”
Ivyo si ugusubira kugabura ivy'abantu ku nguvu za Leta. Ni ugutanga ku bushake, kwabumbwe na Mpwemu. Abantu bari bagifise ibintu, ariko ntibabigumya babikumirije. Imvugo irahambaye: ntibavuga ngo “iki ni icanje conyene.” Bafata ivyo batunze bafise ibiganza vyuguruye, biteguriye kurekura ico umuvukanyi canke mushiki wabo yari akeneye cose.
“Nta n'umwe yagira ico akenye muri bo.” Iryo ni ijambo ritangaje. Ubukene bwari bukiriho mw'isi, ariko imbere mu mubiri wa Kristo nta n'umwe yabura ico akeneye. Mpwemu yuzura umutima ni we kandi yuguruye isakoshi. Ugusenga n'ugutanga vyava kw'isoko rimwe.
H. Baranaba — Umuntu izina ryiwe risobanura Ugutera intege
Hanyuma Luka aca atwereka umuntu tuzohura na we kenshi mu Vyakozwe n'Intumwa: Yosefu, Umulewi yava i Kupuro, uwo intumwa zise Baranaba (bisobanura “Umuntu atera intege”). Yagurishije itongo, ashira ayo mahera ku birenge vy'intumwa.
Ni kubera iki Luka ashira Baranaba imbere ng'aha? Ni kubera ko Ivyakozwe n'Intumwa 5 bizotwereka Ananiya na Safira, biganye Baranaba mu buryo bw'ikinyoma. Baranaba ni akarorero; bo ni abigana b'ikinyoma. Ariko Baranaba si inkuru y'ugutanga gusa. Mu nyuma azokwemeza Sawuli w'i Taruso igihe ata muntu n'umwe yamwizigira (Ivyakozwe n'Intumwa 9:27). Azorondera Sawuli amuzane i Antiyokiya (Ivyakozwe n'Intumwa 11:25-26). Azoba ikiraro hagati y'imico. Ikintu ca mbere tumubona akora ni ugutanga. Ibindi tumubona akora ni ugutera intege no guhuza abantu. Ugutanga ni umuryango winjira mu bikorwa vy'ubusuku ibihumbi.
IGICE CA 3 — MENYA IJAMBO: INYIGISHO NYAMUKURU
1. Ivyanditswe bisigura akaga
Mu mwanya wose w'igitutu wo mu Ivyakozwe n'Intumwa 4, ishengero rija mu Vyanditswe. Petero asubiramwo Zaburi 118 imbere y'Inama Nkuru. Umuryango usenga usubiramwo Zaburi 2 mu koraniro ry'amasengesho. Ntibariko bihingurira tewolojiya nshasha mu gihe c'igitutu—bariko bibuka ico Bibiliya yari imaze kuvuga ku vyerekeye igitutu.
Uwu ni wo mwimenyerezo ukiza amashengero mu bihe bigoye. Ntituzana inyigisho nshasha igihe uguhamwa kuje. Twugurura ya Bibiliya ba data na ba mama bacu mu kwizera buguruye, maze tugasanga iterabwoba ryo muri iki gihe ryamaze kwishurwa n'amasezerano ya kera.
2. “Nta rindi Zina” ni wo mutima w'ukwatura kw'Ishengero
Ivyakozwe n'Intumwa 4:12 ni umwe mu mirongo iharirwako cane mw'isi ya none. Uvuga ico isi ya none yanka kwumva: hari Umukiza umwe gusa. Ntidukwiye kuwuryosharyosha, kuwuhindura ngo ucike ikindi, canke gutuma wumvikana nk'uworohereza bose.
Ariko kandi ivyo si ubwishime. Kuba Kristo ari we wenyene si ico ishengero ryirarira—ni ingabire y'Imana. Si twebwe twahinguye umusaraba; twarawakiriye. Izina risumba ayandi mazina yose si igikombe cacu; ni ubuhungiro bwacu. Rivuge wicishije bugufi. Rivuge ushikamye. Ariko urivuge.
3. Ijambo n'ugutanga biri hamwe
Raba ko Luka ava ubwo nyene mw'ikoraniro ry'amasengesho aja ku buzima busangiwe bw'umuryango. Ico gice nyene canditseho ukubwiriza kurushirije gushira amanga ni co kandi candika ugusangira kurushirije kuba ukwimbitse. Ijambo n'isakoshi, inyigisho n'amahera, tewolojiya n'ameza—si ibisata bitandukanye mw'Isezerano Rishasha. Ijambo ryuzuza umunwa ni ryo na ryo ryugurura ikiganza.
IGICE CA 4 — WIZIGIRE MPWEMU: INYIGISHO NYAMUKURU
1. Mpwemu atanga amajambo mu mwanya w'igitutu
Incuro zibiri mu Ivyakozwe n'Intumwa 4, Luka avuga ko intumwa zavuze “zuzuye Mpwemu Yera.” Inyishu Petero yahaye Inama Nkuru si imvugo yari yarateguwe kera—ni Mpwemu ariko avugira mu muntu yabanye na Yesu. Igihe wisanga mu mwanya w'igitutu kubera ukwizera kwawe, saba Mpwemu amajambo. Ayatanga muri uwo mwanya, si imbere yawo.
2. Mpwemu akunda ubushizi bw'amanga, si ukworoherwa
Igitigisi c'icumba caje inyuma y'isengesho ryo gusaba ubushizi bw'amanga. Amasengesho asaba ukworoherwa gusa ni gake atigisa ivyumba. “Mukama, ngira intwari” ni isengesho Mpwemu akunda kwishura. Yuzuza imitima imusaba umutima rugabo wo kugamburuka, atari ubwugamo bwo guhunga ukugamburuka.
3. Mpwemu arema umutima utanga, si ukwemezwa gusa
Abantu benshi bafatanya Mpwemu n'inyiyumvo zikomeye canke ibimenyetso vy'igitangaza. Ivyakozwe n'Intumwa 4 bihishura ikindi kimenyetso c'igikorwa ciwe: ugutanga n'ibiganza vyuguruye. Ishengero ryuzuye Mpwemu risa n'ishengero ritanga. Nimba ukubwiriza kwacu gushize amanga ariko imifuko yacu yugaye, igikorwa ca Mpwemu muri twebwe ntikirakwira.
Ijambo na Mpwemu mu Ivyakozwe n'Intumwa 4 — iruhande n'iruhande
Menya Ijambo | Wizigire Mpwemu
Petero asubiramwo Zaburi 118:22 kugira yerekane ko Yesu ari rya buye ryatawe, ubu ryagizwe irigumya imfuruka (Ivyakozwe n'Intumwa 4:11). | Petero yuzuzwa Mpwemu Yera kugira avuge imbere y'Inama Nkuru (Ivyakozwe n'Intumwa 4:8).
Umuryango w'abizera usenga ukoresheje Zaburi 2:1-2 kugira usigure iterabwoba bahanganye na ryo (Ivyakozwe n'Intumwa 4:25-26). | Bahejeje gusenga, aho bari bakoraniye haratigita, kandi bose buzuzwa Mpwemu (Ivyakozwe n'Intumwa 4:31).
Ukwatura kudasubirwako gushingwa n'Ivyanditswe: “nta rindi zina” (Ivyakozwe n'Intumwa 4:12). | Mpwemu avyara ubushizi bw'amanga, ibimenyetso n'utwumiza “mw'izina ry'umusavyi wawe yera Yesu” (Ivyakozwe n'Intumwa 4:30).
Ubuzima busangiwe bw'umuryango bushira mu ngiro Gusubira mu Vyagezwe 15:4—“ntihakwiye kuba umukene muri mwebwe” (Ivyakozwe n'Intumwa 4:34). | Mpwemu avyara umutima umwe n'inama imwe mu bizera (Ivyakozwe n'Intumwa 4:32).
IGICE CA 5 — KUBUMBA KRISTO MU MWIZERA
Ivyakozwe n'Intumwa 4 bibumba Kristo muri twebwe mu buryo butatu:
- Kristo abumbwa muri twebwe igihe tudashobora kureka kuvuga ivyerekeye We. Intahe yuzuye Mpwemu si igikorwa dukora nk'inshingano gusa; ni umuriro tudashobora kuzimya. Turavuga kuko twabonye kandi twumvise.
- Kristo abumbwa muri twebwe igihe dusenga dusaba ubushizi bw'amanga aho gusaba umutekano gusa. Ishengero risenga ntirisaba Imana gukuraho ingorane zose. Risaba Imana kutugira abizigirwa imbere muri buri ngorane.
- Kristo abumbwa muri twebwe igihe ivyo dutunze bitakiri ivyacu twenyene. Umutima wuzuye Mpwemu ushikana ku kiganza cuguruye. Urunganwe rwa mbere rw'abakristo rwatweretse ko ugusenga n'ugutanga bikurira ku giti kimwe.
IGICE CA 6 — IBIBAZO VYO KUYAGA
Uzoze witeguriye kwishura. Uzoze witeguriye kwumviriza.
- Ni hehe mu buzima bwawe hari igitutu co gucereza ku vyerekeye Kristo? Vyoba vyomera gute kuvugana na Petero uti: “Ntitwoshobora kureka kuvuga”?
- Igihe uhanganye n'ikintu kigoye, usanzwe usenga usaba ko gikurwaho, canke usaba ubushizi bw'amanga hagati muri co? Ni igiki cohinduka hamwe wosenga Ivyakozwe n'Intumwa 4:29 muri iyi ndwi?
- Ivyakozwe n'Intumwa 4:12 havuga ko ata rindi zina ririho. None wovuga gute ico wemera mw'isi ivyita kutihanganira abandi—utarinze gutakaza ukuri canke urukundo?
- Wosigura gute isano riri hagati y'ukwizera kwawe n'amahera yawe? Ni hehe Mpwemu yoba ariko araguhamagarira kugira ugutanga n'ibiganza vyuguruye?
- Ni nde mu buzima bwawe afise uruhara rwa Baranaba kuri wewe? Ni nde wotera intege nka Baranaba muri iyi ndwi?
IGICE CA 7 — IGIKORWA C'INDWI
Imbere y'ishure rikurikira, fata umwanya ukore ibi bikurikira:
- Soma Ivyakozwe n'Intumwa 5 witegura Icigwa ca Gatanu.
- Fata mu mutwe Ivyakozwe n'Intumwa 4:12 canke Ivyakozwe n'Intumwa 4:29-30.
- Senga Ivyakozwe n'Intumwa 4:29-30 imisi yose muri iyi ndwi—usubirize izina ryawe aho havuga ngo “abasavyi bawe.”
- Menya igikorwa kimwe gitoya c'ugutanga gifatika wokorera umuntu wo mw'ishengero canke wo mu kibano cawe muri iyi ndwi.
- Rondera umwizera umwe ari mu gitutu kubera ukwizera kwiwe, maze umuhamagare canke umugendere. Mubera Baranaba.
ISENGESHO RISOZERA
ISENGESHO RYO GUSENGA N'IJWI RYUMVIKANA MURI IYI NDWI
Mwami uganje vyose, ni wewe waremye ijuru n'isi. Abami b'iki gihe bararurumba uburake, ariko wewe wicaye ku ntebe y'inganji. Raba iterabwoba rikikuje abasavyi bawe uyu musi. Dushoboze kuvuga Ijambo ryawe dushize amanga cane.
Gorora ukuboko kwawe ukize, ukore ibimenyetso n'utwumiza mw'izina ry'umusavyi wawe yera Yesu. Tigitisha ivyumba aho dusengera. Twuzuze bundi bushasha. Bohora indimi zacu zive mu bwoba, n'ibiganza vyacu bive mu kwipfuza ivyacu gusa.
Ngira mbe Baranaba—umuhungu canke umukobwa w'ugutera intege. Mpa ubushizi bw'amanga mu gitutu, ugutanga mu gihe c'ubwinshi, n'ukwizera kuvugana na Petero na Yohana kuti: ‘Ntitwoshobora kureka kuvuga ivyo twiboneye kandi twiyumviye.’ Mw'Izina rya Yesu, Ibuye rigumya imfuruka, amen.
ICIGWA GIKURIKIRA
Icigwa ca Gatanu — Ivyakozwe n'Intumwa 5
Ubwera mw'Ishengero: Kubesha Mpwemu Yera n'Ubwiza bwakurikiye