IBYAKOZWE N'INTUMWA 7 — IKIBWIRIZWA CY'INKURU CYA SITEFANO: KUVA KURI ABURAHAMU KUGEZA I KALVARI, UMUGARAGU AVUGA INKURU YOSE ============================================================ Isomo ry’uruhererekane: Ishuri rya Potter ry’Umurimo (PSOS) Isomo: 7 Ibyanditswe: IBYAKOZWE N'INTUMWA 7:1-60 Ururimi: Ikinyarwanda URL: https://kgm-school-preview.netlify.app/lessons/rw/psos/07-ibyakozwe-7-ikibwirizwa-cy-inkuru-cya-sitefano-kuva-kuri/ WhatsApp: PSOS RW 07 Inyandiko ya mbere. Iri somo rishobora kunozwa uko igihe kigenda. ISOMO RYA 7 — IBYAKOZWE N'INTUMWA 7: IKIBWIRIZWA CY'INKURU CYA SITEFANO: KUVA KURI ABURAHAMU KUGEZA I KALVARI, UMUGARAGU AVUGA INKURU YOSE ============================================================ IGITEKEREZO GIKURU Umudiyakoni, si intumwa, ni we ubwiriza ikibwirizwa kirekire kurusha ibindi mu gitabo cy'Ibyakozwe n'Intumwa. Sitefano asubiramo inkuru yose ya Isirayeli — kuva kuri Aburahamu kugera kuri Yosefu, kuva kuri Mose kugera kuri Dawidi, kuva ku ihema ry'ibonaniro kugera ku rusengero — akerekana ko ubwoko bw'Imana bufite ingeso igaruka: banga abatabazi Imana ibatumaho. Ageza ku ndunduro mu kwangwa k'Ukiranuka, ari we Yesu. Hanyuma abona ijuru rikinguye. Apfa ababarira abamwica, kandi umwe muri bo, Sawuli w'i Taruso, afashe imyenda yabo. Umwuka wuzuza umudiyakoni ni na we umufungurira ijuru. IGICE CYA 1 — GUSOMA IBYANDITSWE: IBYAKOZWE N'INTUMWA 7:1-60 Fungura Bibiliya yawe usome Ibyakozwe n'Intumwa 7 buhoro, kugeza ku mpera. Iki ni cyo kibwirizwa kimwe kirekire kurusha ibindi mu gitabo cy'Ibyakozwe n'Intumwa. Sitefano asubiramo inkuru ya Isirayeli kuva kuri Aburahamu kugeza kuri Dawidi, ayishyira ku bumva mu buryo bukomeye, abona ijuru rikinguye, kandi apfa ari we mwishwe wa mbere wa gikristo. Gisome nk'inyandiko y'ubuhamya, kuko ari cyo. Mu Isomo rya Gatandatu, Sitefano yahagaze imbere y'Inama Nkuru afite mu maso hameze nk'aha marayika. Mu Isomo rya Karindwi, umutambyi mukuru aramubaza ati: “Ibyo birego ni ukuri?” Igisubizo cya Sitefano si ukwiregura mu buryo bw'amategeko. Ni ikibwirizwa. Akora urubanza rwe igicaniro. Umuntu wahoze atwara imigati ayishyira abapfakazi ubu atwaye Injili ayishyira mu rukiko rukuru rwa Isirayeli. UMURONGO W'INGENZI — IBYAKOZWE N'INTUMWA 7:55-56 Ariko Sitefano yuzuye Umwuka Wera, atumbira ijuru abona ubwiza bw'Imana, na Yesu ahagaze iburyo bw'Imana. Aravuga ati: “Dore mbonye ijuru rikingutse, n'Umwana w'umuntu ahagaze iburyo bw'Imana.” IGICE CYA 2 — KUGENDERA MU IBYAKOZWE N'INTUMWA 7 A. IKIBAZO CY'UMUTAMBYI MUKURU N'IGISUBIZO CYA SITEFANO Umutambyi mukuru arabaza ati: “Ibyo birego ni ukuri?” Wibuke ko ibirego byavugaga ko Sitefano yavuze nabi urusengero, Amategeko, na Mose. Sitefano ntasubiza ibyo birego mu buryo butaziguye. Asubiramo inkuru y'uko Imana yagenzaga Isirayeli — kandi uko ayivuga, asubiza ibirego ahishura umutima w'abamubaza. Iyi ni uburyo bwo kubwiriza buyobowe n'Umwuka. Rimwe na rimwe igisubizo ku kibazo cy'umwanzi si amagambo magufi yo kwivuna; ni inkuru ndende ishyira ibintu byose mu mwanya wabyo. Umwuka yahaye Sitefano ubwenge, kandi ubwo bwenge bwaje nk'ikibwirizwa, si igisubizo kigufi cyo mu mpaka. B. ABURAHAMU — IMANA IVUGIRA HANZE Y'IGIHUGU Sitefano atangira ati: “Imana y'ubwiza yabonekeye sogokuruza Aburahamu akiri muri Mesopotamiya, ataratura i Harani.” Itegereze icyo Sitefano akoze ako kanya. Interuro ya mbere y'ikibwirizwa cye isenya igitekerezo kivuga ko ukuhaba kw'Imana gufungiraniwe muri Isirayeli no mu rusengero. Imana yabonekeye Aburahamu muri Mesopotamiya — hanze y'igihugu, hanze y'urusengero, hanze ya Yerusalemu. Imana y'ubwiza iri mu rugendo kuva mu ntangiriro y'inkuru y'isezerano ryayo. Abayobozi b'urusengero bumvise muri iyo nteruro uko urusengero runengwa. Ntibari bibeshye. Sitefano arimo kubaka buhoro agana ku ngingo ikomeye: Imana ya Isirayeli ntiyigeze ifungirwa mu nyubako. Niba baragize urusengero insimburangingo y'Imana nzima, barugize ikigirwamana. C. YOSEFU — YANGWA NA BENE SE, HANYUMA AHINDUKA ISOKO Y'AGAKIZA KABO Sitefano akomeza avuga kuri Yosefu. “Ba sekuruza bagirira Yosefu ishyari, baramugurisha ajyanwa muri Egiputa. Ariko Imana yari kumwe na we.” Fata iyo njyana. Ba sekuruza — abashinze imiryango cumi n'ibiri — banze umuntu Imana yari yohereje kubakiza. Nyamara Imana yahinduye ukwangwa kwe mo gutabarwa. Yosefu, uwanzwe, ahinduka umukiza wa bene se bamwangaga. Ibi si ibisobanuro by'impanuka. Sitefano arimo gushyiraho ishusho izashyirwaho ikimenyetso ku mpera y'ikibwirizwa: Isirayeli ifite ingeso yo kwanga abakiza bayo. D. MOSE — YANGWA BWA MBERE, YAKIRWA BWA KABIRI Hanyuma haza Mose. Sitefano avuga inkuru ye mu buryo burambuye budasanzwe. Avuga ko Mose yari “umunyamaboko mu magambo no mu bikorwa,” yigishijwe ubwenge bwose bw'Abanyegiputa, kandi amaze imyaka mirongo ine agerageza kurengera ubwoko bwe. Ariko “ntibamenye ko Imana yamukoreshaga kubakiza.” Banze Mose. Ahungira i Midiyani. Hashize indi myaka mirongo ine, Imana imutuma agaruka. Ibyakozwe n'Intumwa 7:35 biratyaye: “Uwo Mose banze bamubwira bati: Ni nde wakugize umutware n'umucamanza? Ni we Imana yatumye kuba umutware n'umucunguzi.” Dore byongeye. Injyana irasubiramo. Uwatabazaga yaranzwe. Ukwangwa kwe ntikwahagaritse umugambi w'Imana; Imana yohereje uwo mutabazi na none, ku nshuro ya kabiri arakirwa. Yosefu yaranzwe, nyuma arakirwa. Mose yaranzwe, nyuma arakirwa. Sitefano arimo gutegurira abamwumva Uwatabaye wa gatatu wari waranzwe, uruta bose. E. IHEMA RY'IBONANIRO N'URUSENGERO — KUNENGA KWITONDEWE Sitefano asobanura ihema ry'ibonaniro mu butayu, kwinjira mu gihugu ku bwa Yosuwa, icyifuzo cya Dawidi cyo kubakira Imana inzu, n'uburyo Salomo yayubatse koko. Hanyuma haza amagambo akomeye: “Nyir'ikirenga ntaba mu mazu yubatswe n'amaboko y'abantu. Nk'uko umuhanuzi yavuze ati: ‘Ijuru ni intebe yanjye y'ubwami, isi ni intebe y'ibirenge byanjye. Muzanyubakira inzu imeze ite?’” Ibi ni Yesaya 66. Isezerano rya Kera ubwaryo ryari ryaraburiye ko Imana idashobora gufungirwa mu rusengero. Sitefano ntahakana uruhare rwemewe rw'urusengero. Ahakana ko urusengero rwahindutse insimburangingo y'Imana ubwayo. Abayobozi ba Isirayeli bari batangiye kwiringira inyubako kuruta Uwo ukuhaba kwayo kwagereranywaga n'iyo nyubako. Icyo ni cyo cyari umutima w'ikirego cyavugaga ngo Sitefano yavuze nabi urusengero. Ubu Sitefano arerekana ko yavugaga nabi gukoresha urusengero mu buryo bwo kurugira ikigirwamana — kandi n'umuhanuzi Yesaya ni ko yabikoze. Ari mu murongo mwiza wa Bibiliya. F. INDUNDURO — “ITEKA MURWANYA UMWUKA WERA” Hanyuma Sitefano ahindukiriza inkuru yose ku nama. “Mwa banyamajosi mwe, mudakebwe mu mitima no mu matwi\! Muhora murwanya Umwuka Wera; uko ba sekuruza banyu bagenje, ni ko namwe mugenza. Ni nde mu bahanuzi ba sekuruza banyu batigeze barenganya? Bishe abahanuraga ukuza k'Ukiranuka. None namwe mwaramugambaniye muramwica.” Ikibwirizwa cyose gihurira hano. Injyana yo kwanga abatabazi yageze ku ndunduro mu kwanga Yesu. Ya Nama Nkuru yaciriye Ukiranuka urubanza ni yo iri gucira umuhamya w'Ukiranuka urubanza. Inkuru Sitefano yavugaga ntikiri amateka ya kera. Ni amateka y'abagabo bicaye imbere ye. Bibiliya si amateka gusa. Ni indorerwamo. Sitefano avuga inkuru y'ibyahise kugeza ihindutse isuzuma ry'ibihe bya none. G. IJURU RIKINGUKA — “UMWANA W'UMUNTU AHAGAZE” “Abari mu Nama Nkuru bumvise ibyo, bararakara cyane bahekenya amenyo. Ariko Sitefano yuzuye Umwuka Wera, atumbira ijuru abona ubwiza bw'Imana, na Yesu ahagaze iburyo bw'Imana.” Itonde kuri iyo myifatire: ahagaze. Mu Isezerano Rishya hose, Yesu avugwa nk'uwicaye iburyo bw'Imana — icyicaro cy'umurimo warangiye n'ubutware bwa cyami. Hano arahagaze. Kubera iki? Kuko umuhamya we yakirwa mu ijuru. Umwami arahaguruka kwakira umumaritiri we. Ahagaze nk'umuvugizi, nk'umuhamya, nk'Uwakira Sitefano iwe. Sitefano kandi amwita “Umwana w'umuntu.” Iri ni ryo zina Yesu yakundaga kwiyitirira mu Mavanjili, rituruka muri Daniyeli 7:13. Umwana w'umuntu ahabwa ubwami butazashira mu iyerekwa rya Daniyeli. Sitefano abona Daniyeli 7 isohora mu gihe nyacyo. Ubwami bw'iyi si ntibushobora kwica ubwami buri kuza. Bushobora kwica abagaragu babwo gusa — kandi na ho Umwami arahaguruka kubakira. H. GUTERWA AMABUYE — URUPFU RUSA N'URWA SHEBUJA “Bumvise ibyo bipfuka amatwi, basakuza cyane, bamwiroheraho bose, bamukurura bamujyana hanze y'umurwa, batangira kumutera amabuye. Abahamya bashyira imyenda yabo ku birenge by'umusore witwaga Sawuli.” Luka abigambiriye aratwibutsa urupfu rwa Yesu. Kimwe na Shebuja, Sitefano arasenga ati: “Mwami Yesu, akira umwuka wanjye.” Kimwe na Shebuja, asengera abamwica ati: “Mwami, ntubabareho iki cyaha.” Kimwe na Shebuja, ashyira umwuka we mu biganza by'Umwami, arasinzira. Umumaritiri wa mbere apfa mu ishusho ya Kristo yabwirizaga. Hanyuma haza wa murongo muto uteye ubwoba uvuga Sawuli. Ahagaze afashe imyenda y'abica. Arabyemera. Arabireba. Aratekereza. Uwo Sawuli nyine, mu bice bitatu biri imbere, azaba mu nzira ijya i Damasiko, akubitwa hasi na wa Mwami umugaragu we yafashije kwica. Ijuru ryari rimaze kumukoreramo. Gusa ntiyari abizi. I. “ARASINZIRA” Ibyakozwe n'Intumwa 7:60 birangirana n'amagambo atatu ari igisubizo cya nyuma cy'itorero ku rupfu rw'abamaritiri: “Arasinzira.” Sitefano ntiyapfuye mu nyigisho yimbitse y'Isezerano Rishya. Yasinziriye muri Kristo. Ku isi, amabuye ni yo yamwishe. Mu ijuru, yari arambitse umutwe ku birenge by'Umwami uhagaze. Uko ni ko buri mutagatifu ataha. Urupfu rwaba rugaragara cyangwa rutuje, rwitezwe cyangwa rutunguranye, kugenda k'umwizera kuvugwa nk'ibitotsi. Tuzazurwa. Umwana w'umuntu uhagaze azabikora. IGICE CYA 3 — MENYA IJAMBO: INYIGISHO Y'IBANZE 1\. Bibiliya yose ni inkuru imwe Ikibwirizwa cya Sitefano kigenda kuva kuri Aburahamu kuri Yosefu, kuri Mose, kuri Dawidi, ku rusengero, kugeza kuri Kristo. Buri gice ni igice kimwe cy'inkuru imwe. Bibiliya si urutonde rw'inkuru zitandukanye zidafitanye isano. Ni inkuru imwe ihurira kuri Yesu. Niba ushaka kwiga kubwiriza, iga kuvuga inkuru yose. Niba ushaka kwiga gusoma Isezerano rya Kera, witegereze Sitefano. Agenda afite icyizere anyura mu binyejana byinshi kuko abona umurongo uhuza byose: Imana iratuma, ubwoko bwayo burarwanya, Imana yongera gutuma, Umutabazi araza, ubwami buratera imbere. Buri gice usoma kigomba gushyirwa aho kiri muri iyo nkuru. 2\. Kumenya Bibiliya si iby'abafite imyanya gusa Sitefano ni umudiyakoni. Si rabbi, si intumwa, si Umulewi. Nyamara akoresha Isezerano rya Kera mu bujyakuzimu buruta ubw'inama y'abatambyi. Impamvu iroroshye: yari yarashyize imyaka myinshi mu Ijambo. Umwuka wuzuza Sitefano akoresha ibyo yari yaramaze kubikwa muri we. Uko inshingano yawe yaba imeze kose, ba umuntu w'Ijambo. Umwuka azaguha ibyo wabitse. Ntashobora kugwiza ibitariyo. 3\. Rimwe na rimwe ikibwirizwa cy'ubudahemuka kurusha ibindi ntikizakirwa Sitefano abwiriza ukuri, yuzuye Umwuka, afite mu maso hameze nk'aha marayika — kandi aricwa. Ikibwirizwa cye cyatsinze ku gipimo cyose cy'umwuka, ariko cyangwa ku gipimo cyose cy'abantu. Ubudahemuka mu kubwiriza ntibupimirwa ku buryo ubutumwa bwakiriwe, ahubwo bupimirwa ku buryo buhagarariye Kristo mu kuri. Imbuto zishobora kutagaragara imyaka myinshi — imbuto yagaragaye cyane y'ikibwirizwa cya Sitefano ni uguhinduka kwa Sawuli, ibice bitatu nyuma. IGICE CYA 4 — WIRINGIRE UMWUKA: INYIGISHO Y'IBANZE 1\. Umwuka atanga amagambo agera kure y'icyumba Sitefano yabwirizaga inama yari kumwica. Ariko n'ijuru ryari rimuteze amatwi. Sawuli na we yari ateze amatwi. Ntidubwiriza abagaragara gusa. Umwuka ajyana amagambo yacu kure kuruta aho tubasha kubona. 2\. Umwuka afungurira ijuru abizerwa “Yuzuye Umwuka Wera, atumbira ijuru abona ubwiza bw'Imana.” Mu mwanya w'igitutu gikomeye kurusha ibindi, Umwuka yafunguriye Sitefano idirishya ry'ijuru. Umwuka wuzuza ntakuraho ikigeragezo buri gihe; rimwe na rimwe afungura amaso yacu tukabona ibirimo kubera mu ijuru mu gihe ikigeragezo gikomeje. Ijuru ni ukuri kurusha umuyaga w'inkubi. 3\. Umwuka arema imbabazi no munsi y'amabuye “Mwami, ntubabareho iki cyaha.” Iryo sengesho ntiryari irya kamere. Ryari iry'Imana. Kubabarira mu mwanya w'akarengane ni kimwe mu bimenyetso bikomeye by'ukuhaba k'Umwuka. Niba turimo guterwa amabuye uyu munsi, dusabe Umwuka rya sengesho Sitefano yasenze. Yaritanze icyo gihe; azaritanga n'ubu. IJAMBO N'UMWUKA MU IBYAKOZWE N'INTUMWA 7 — IRUHANDE KU RUNDI Sitefano asubiramo inkuru yose y'Isezerano rya Kera kuva kuri Aburahamu kugeza kuri Dawidi (Ibyakozwe n'Intumwa 7:2-47). | Sitefano, yuzuye Umwuka, abwiriza afite ubwenge nta muntu ushobora gusubiza (Ibyakozwe n'Intumwa 6:10; 7:2). Injyana yo kwanga abatabazi (Yosefu, Mose, abahanuzi) isomwa mu Byanditswe (Ibyakozwe n'Intumwa 7:9, 27, 35, 52). | Umwuka ahishura ko kurwanya intumwa z'Imana ari ukurwanya Umwuka ubwe (Ibyakozwe n'Intumwa 7:51). Kunenga urusengero bishingiye muri Yesaya 66:1-2 (Ibyakozwe n'Intumwa 7:48-50). | Umwuka akingura ijuru akereka Sitefano Umwana w'umuntu uhagaze (Ibyakozwe n'Intumwa 7:55-56). Amasengesho ya Sitefano agaruka ku magambo ya Yesu ku musaraba — Ijambo rya Kristo rishushanya urupfu rw'umuhamya (Ibyakozwe n'Intumwa 7:59-60). | Umwuka arema muri Sitefano za mbabazi zuzuye Umwami yabwirizaga (Ibyakozwe n'Intumwa 7:60). IGICE CYA 5 — KUREMERA KRISTO MU MWIZERA Ibyakozwe n'Intumwa 7 biremera Kristo muri twe mu buryo butatu: Kristo aremerwa muri twe iyo tumenya Bibiliya yose nk'inkuru imwe. Sitefano yashoboraga gukurikiranya inkuru kuva kuri Aburahamu kugeza kuri Kristo mu kibwirizwa kimwe. Iyo nzira uyigire iyawe. Kristo aremerwa muri twe iyo twemera kutemerwa kubera ukuri. Ikibwirizwa cy'ubudahemuka kurusha ibindi rimwe na rimwe ni cyo kizangwa mu bugome bukabije. Intego ni ubudahemuka, si kwemerwa. Kristo aremerwa muri twe iyo tubabarira amabuye akigwa. Isengesho rya Sitefano asengera abamwicaga ni ikimenyetso kitibeshya cy'Umwuka ku buzima bwe. Saba ubuntu nk'ubwo. IGICE CYA 6 — IBIBAZO BYO KUGANIRAHO Uze witeguye gusubiza. Uze witeguye gutega amatwi. 1\. Washobora gute gushushanya inkuru ya Bibiliya kuva kuri Aburahamu kugeza kuri Kristo mu minota itanu? Ni he wakenera gukurira kugira ngo ubigereho? 2\. Sitefano yakoresheje ikibazo cy'umwanzi nk'umuryango wo kubwiriza. Ni he Umwuka ashobora kuguhamagarira gukoresha ikiganiro gikomeye nk'umuryango w'ubuhamya? 3\. Hari igihe wabaye umwizerwa mu kintu ariko ntubone imbuto igaragara? Urugero rwa Sitefano ruhindura rute uko ubona icyo gihe? 4\. Ni nde mu buzima bwawe kugirira imbabazi bikugoye? Byasa bite kumusengera isengesho rya Sitefano muri iki cyumweru? 5\. Sitefano yabonye ijuru rikingutse mu mwanya we ubabaje kurusha iyindi. Ni ryari watunguwe n'uko Imana yari hafi mu gihe gikomeye? IGICE CYA 7 — UMUKORO W'ICYUMWERU Mbere y'isomo ritaha, fata umwanya kuri ibi bikurikira: • Soma Ibyakozwe n'Intumwa 8 witegura Isomo rya Munani. • Fata mu mutwe Ibyakozwe n'Intumwa 7:55-56 cyangwa Ibyakozwe n'Intumwa 7:60. • Shushanya inkuru ya Bibiliya ku rupapuro rumwe — Irema, Kugwa, Aburahamu, Isirayeli, Kristo, Itorero, Kugaruka. • Menya umuntu umwe bigukomereye kubabarira, umusengere isengesho rya Sitefano buri munsi muri iki cyumweru. • Soma Daniyeli 7:13-14 uyigereranye n'Ibyakozwe n'Intumwa 7:55-56, usabe Umwami kuguha igishashi cy'ubwiza bw'Umwana w'umuntu. ISENGESHO RISOZA ISENGESHO RYO GUSENGA MU IJWI RYUMVIKANA MURI IKI CYUMWERU Mwami Yesu, Mwana w'umuntu uhagaze iburyo bw'Imana, nyuzuza wa Mwuka wuzuye Sitefano. Mpa Ijambo ryawe ribitswe mu mutima wanjye mu buryo bwimbitse. Nyigisha gusoma Bibiliya yose nk'inkuru imwe ihurira kuri wowe. Ngira intwari yo kubwiriza ukuri n'ubwo byangira ikiguzi. Ngira umugwaneza wo kubabarira n'ubwo amabuye yaba akigwa. Fungura amaso yanjye mbone ijuru rikingutse hejuru y'ibihe byanjye bikomeye. Unyakire igihe cyanjye nikigera — unyemerere gusinzira muri wowe. Kandi ku ba Sawuli bo mu buzima bwanjye — abarwanya, abakoba, cyangwa abatarakumenya — bakize. Amaraso ya Sitefano yabaye imbuto ya Sawuli. Reka ubudahemuka bwanjye buhinduke umusaruro w'umuntu ukiri guhamagara. Mu Izina rya Yesu, Ukiranuka, amen. ISOMO RIKURIKIRA Isomo rya Munani — Ibyakozwe n'Intumwa 8 Filipo n'Ijambo Rigenda Rikwira: Samariya, Umupfumu, n'Umunyetiyopiya ---------- Ishuri rya KGM ry’Umurimo — Knowing God Missions · Tumenyimana https://kgm-school-preview.netlify.app