MATENDO 4 — UJASIRI CHINI YA VITISHO: JIWE LA PEMBENI, BARAZA, NA KANISA LINALOSALI ============================================================ Kozi: Shule ya Huduma ya Potter (PSOS) Somo: 4 Maandiko: MATENDO 4:1-37 Lugha: Kiswahili (Kongo Mashariki) URL: https://kgm-school-preview.netlify.app/lessons/sw-cd/psos/04-matendo-4-ujasiri-chini-ya-vitisho-jiwe-la-pembeni/ WhatsApp: PSOS SWCD 04 Toleo la kwanza. Somo hili linaweza kuboreshwa kadiri muda unavyoendelea. SOMO LA 4 — MATENDO 4: UJASIRI CHINI YA VITISHO: JIWE LA PEMBENI, BARAZA, NA KANISA LINALOSALI ============================================================ WAZO KUBWA Wakati dunia inasema “musihubiri kwa Jina hili,” kanisa halisali kwanza kwa protection. Linasali kwa ujasiri. Mateso hayazimi moto wa kitume — yanafunua kile Roho amejenga. Matendo 4 inatuonyesha kanisa lisilotikisika juu ya Jina, lenye ukarimu kwa mali zake, na linalotikiswa na sala kuliko na woga. SEHEMU YA 1 — USOMAJI WA MAANDIKO: MATENDO 4:1–37 Fungua Biblia yako na usome Matendo 4 polepole, mpaka mwisho. Sura hii ina mouvements tatu: kukutana kwa nguvu na baraza (mistari 1–22), mukutano wa sala unaotikisa chumba (mistari 23–31), na picha ya communauté yenye ukarimu (mistari 32–37). Katika Somo la Tatu, Jina lilimponya mutu kwenye lango. Katika Somo la Nne, Jina hilo hilo linaweka mitume gerezani. Mahali Jina linahubiriwa, nguvu za wakati huu zinapinga. Lakini mahali Jina linahubiriwa, Roho pia anasukuma mbele. MSTARI WA MSINGI — MATENDO 4:12 “Wokovu haupatikani kwa mwingine ye yote; kwa maana hakuna jina lingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu ambalo kwa hilo tunapaswa kuokolewa.” SEHEMU YA 2 — KUTEMBEA KATIKA MATENDO 4 A. KUKAMATWA HEKALUNI Petro na Yohana bado wanazungumza wakati makuhani, mkuu wa walinzi wa hekalu, na Masadukayo wanakuja kwao, “wakiwa wamefadhaika sana kwa sababu mitume walikuwa wanafundisha watu na kutangaza ndani ya Yesu ufufuo wa wafu.” Tia maanani kilichowasumbua. Haikuwa muujiza. Haikuwa makutano. Ilikuwa doctrine ya ufufuo wa Yesu. Masadukayo hawakuamini ufufuo kabisa — na sasa wavuvi wa kawaida walikuwa wanafundisha kwamba mutu waliyemsulubisha yuko hai. Ufufuo unatishia kila mfumo unaotegemea kwamba mauti ndiyo mwisho. Wakawaweka mitume gerezani mpaka siku inayofuata. Lakini mbegu ilikuwa tayari imeota mizizi. Mstari wa 4: “Wengi waliolisikia lile neno waliamini; na hesabu ya wanaume walioamini ikafika karibu elfu tano.” Hata mitume wakiwa katika minyororo, Neno liliendelea kutembea. B. KUSIMAMA MBELE YA SANHEDRINI Asubuhi iliyofuata, Petro na Yohana wanasimama mbele ya Anasi kuhani mkuu, Kayafa, Yohana, Aleksanda, na “watu wengine wa familia ya kuhani mkuu.” Hili ni baraza lile lile lililomhukumu Yesu wiki chache mbele. Petro amesimama mahali Bwana wake alisimama — na safari hii halikani Jina. “Kwa nguvu gani au kwa jina gani mulifanya hili?” wanauliza. Swali lenyewe ni preuve ya injili. Hawawezi kukana muujiza, kwa hiyo wanauliza source yake. Petro, akiwa amejaa Roho Mtakatifu, anawajibu. Ona namna Luka anarudisha attention yetu tena kwenye kujazwa na Roho. Petro yule yule aliyemkana Kristo karibu na moto sasa yuko amejaa Roho mbele ya baraza. Roho anatoa maneno katika moment ya pressure, kama Yesu alivyoahidi (Luka 12:11–12). C. JIWE LA PEMBENI — ZABURI 118 KATIKA KINYWA CHA MVUVI Petro halainishi jibu lake. “Ni kwa Jina la Yesu Kristo wa Nazareti, ambaye ninyi mulimsulubisha lakini Mungu alimufufua kutoka kwa wafu, kwamba mutu huyu anasimama mbele yenu amepona.” Kisha anaingia kwenye Biblia: “Yesu ndiye ‘jiwe ambalo ninyi wajenzi mulilikataa, ambalo limekuwa jiwe la pembeni.’” Ananukuu Zaburi 118:22. Hili ndilo jiwe ambalo wajenzi walilikataa. Wajenzi walikuwa uongozi wa kidini wa Israeli. Jiwe lilikuwa Yesu. Walimuchunguza, wakamupima, wakaamua hafai kwa ukuta wao, na wakamutupa pembeni. Mungu alimuchukua na kumufanya jiwe la pembeni la jengo jipya — kanisa. Kisha inakuja mstari ambao kanisa la kwanza liliuhifadhi katika kumbukumbu yake: “Wokovu haupatikani kwa mwingine ye yote, kwa maana hakuna jina lingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu ambalo kwa hilo tunapaswa kuokolewa.” Hakuna jina lingine. Si Kaisari. Si baraza. Si Musa, si Abrahamu, si mfumo wa hekalu. Hakuna jina lingine. Ukristo si njia moja kati ya njia nyingi. Ni njia pekee, kwa sababu Kristo ndiye Mwokozi pekee. D. “HATUWEZI KUACHA KUSEMA YALE TULIYOONA NA KUSIKIA” Baraza linatambua kwamba Petro na Yohana “hawakusoma sana, ni watu wa kawaida.” Hawawezi kukana muujiza — yule mutu aliyeponywa amesimama pale pale. Basi wanaenda pembeni kushauriana na wanaamua kuwatisha mitume ili wasiseme tena kwa Jina hili. Jibu la Petro linapaswa kukaa katika kumbukumbu ya kila mwanafunzi: “Ni nini kilicho haki mbele ya Mungu: kuwasikiliza ninyi au kumsikiliza yeye? Ninyi muamue. Kwa upande wetu, hatuwezi kuacha kusema yale tuliyoona na kusikia.” Huu si ukaidi. Ni nécessité. Wakati Roho anajaza mutu na ushuhuda wa kweli, kimya kinakuwa impossible. Petro na Yohana hawabishani juu ya stratégie. Wanasema, kwa maana yake: “Hatuwezi tena kuishi kana kwamba Yesu hayuko hai.” E. KURUDI KWA NDUGU NA DADA — MAHALI KANISA LINALOSALI LINAKUTANA Baada ya baraza kuwaachilia na vitisho zaidi, Petro na Yohana wanarudi kwa watu wao. Détail hii ndogo ni ya maana. Hawakimbii nyumbani peke yao. Hawaandiki memoir. Wanaenda kwa communauté ya waamini. Wanaripoti. Wanashirikisha. Wanasali pamoja. Hii ndiyo rythme ya kila kanisa linaloteswa ambalo linaendelea kusimama. Mwanafunzi anayetishwa anarudi kwa mwili. Isolation inaua imani; communauté inaitegemeza. Kama unakutana na pressure kwa ajili ya ushuhuda wako wiki hii, usirudi nyuma katika mapambano ya privé. Nenda kwa ndugu na dada zako. F. SALA ILIYOTIKISA CHUMBA Sasa soma kwa makini kile wanasali. Wananukuu Zaburi 2: “Wafalme wa dunia wanasimama, na watawala wanakusanyika pamoja kumpinga Bwana na Mpakwa mafuta wake.” Wanatafsiri crisis yao kupitia Maandiko — pattern ile ile tuliyoona katika Somo la Kwanza wakati Petro alienda kwenye Zaburi baada ya usaliti wa Yuda. Kisha wanamuomba Bwana aangalie vitisho vyao na awape kitu maalum. Sikiliza: “Sasa, Bwana, angalia vitisho vyao, na uwape watumishi wako kusema Neno lako kwa ujasiri wote. Nyosha mukono wako kuponya na kufanya ishara na maajabu kupitia Jina la Mutumishi wako mutakatifu Yesu.” Hawasali, “Ondoa mateso.” Hawasali, “Nyamazisha baraza.” Wanasali, “Tupe ujasiri zaidi.” Ona tofauti. Hawaombi Mungu abadilishe circonstances zao — wanaomba Mungu awafanye waaminifu ndani ya circonstances zao. Sala zetu nyingi zinamuomba Mungu abadilishe hali. Sala ya kanisa la kwanza ilimuomba Mungu awabadilishe wao ndani ya hali hiyo. Na jibu linakuja mara moja: “Baada ya kusali, mahali walipokuwa wamekusanyika pakatikiswa. Wote wakajazwa Roho Mtakatifu, wakasema Neno la Mungu kwa ujasiri.” Chumba kilitikisika. Wakajazwa upya. Wakaenda kuhubiri tena. Roho anathibitisha ujasiri kwa ujasiri mpya. G. VITU VYOTE PAMOJA — UKARIMU AMBAO SI COMMUNISME Matendo 4:32–35 inachora picha ya maisha ya pamoja ya kanisa la kwanza: “Waamini wote walikuwa moyo mmoja na nia moja. Hakuna hata mmoja aliyesema kwamba kitu alichokuwa nacho ni chake mwenyewe; bali walishirikiana vitu vyote walivyokuwa navyo.” Hii si redistribution inayolazimishwa na état. Ni ukarimu wa kujitolea, ulioumbwa na Roho. Watu bado walimiliki vitu, lakini hawakuvishika kwa nguvu. Grammar ni ya maana: hawakusema “hiki ni changu peke yangu.” Walishika mali zao kwa mikono wazi, tayari kuachilia chochote ambacho ndugu au dada alihitaji. “Hapakuwa na mwenye uhitaji kati yao.” Hiyo ni sentensi ya ajabu. Mahitaji bado yalikuwepo duniani, lakini ndani ya mwili wa Kristo, hakuna aliyekosa. Roho aliyejaza moyo pia alifungua porte-monnaie. Ibada na ukarimu vilitiririka kutoka source moja. H. BARNABA — MUTU AMBAYE JINA LAKE LINA MAANA YA KUTIA MOYO Kisha Luka anamutambulisha mutu tutakayekutana naye mara nyingi katika Matendo: Yusufu, Mlawi kutoka Kipro, ambaye mitume walimwita Barnaba (maana yake “mwana wa kutia moyo”). Anauza shamba na kuweka pesa miguuni mwa mitume. Kwa nini Luka anamchagua Barnaba hapa? Kwa sababu Matendo 5 itamutambulisha Anania na Safira, waliomwiga Barnaba kwa udanganyifu. Barnaba ni modèle; wao ni counterfeit. Lakini Barnaba ni zaidi ya story ya ukarimu. Baadaye atasimama kumthibitisha Saulo wa Tarso wakati hakuna mutu aliyemuamini (Matendo 9:27). Atamtafuta Saulo na kumleta Antiokia (Matendo 11:25–26). Atakuwa daraja kati ya cultures. Kitu cha kwanza tunachomuona akifanya ni kutoa. Vitu vinavyofuata tunamuona akifanya ni kutia moyo na kuunganisha watu. Ukarimu ni mulango wa huduma nyingine elfu. SEHEMU YA 3 — MUJUE NENO: FOCUS YA MAFUNDISHO 1. MAANDIKO YANATAFSIRI CRISIS Katika kila point ya pressure ya Matendo 4, kanisa linaenda kwenye Maandiko. Petro ananukuu Zaburi 118 mbele ya baraza. Communauté inayosali inanukuu Zaburi 2 katika mukutano wa sala. Hawatengenezi théologie mpya chini ya pressure — wanakumbuka kile Biblia ilikuwa tayari imesema juu ya pressure. Hii ndiyo discipline inayookoa makanisa katika nyakati ngumu. Hatubuni doctrines mpya mateso yanapokuja. Tunafungua Biblia ile ile ambayo baba na mama zetu katika imani walifungua, na tunakuta kwamba vitisho vya sasa vimejibiwa na ahadi za zamani. 2. “HAKUNA JINA LINGINE” NDIYO CENTRE YA UKIRI WA KANISA Matendo 4:12 ni moja ya mistari inayopingwa sana katika dunia ya sasa. Inasema kile dunia ya sasa inachukia kusikia: kuna Mwokozi mmoja tu. Hatupaswi kuilainisha, kuipunguza kwa paraphrase, au kuifanya isikike polite. Na bado, hii si kiburi. Upekee wa Kristo si majivuno ya kanisa — ni zawadi ya Mungu. Hatukubuni msalaba; tuliupokea. Jina juu ya kila jina si trophy yetu; ni kimbilio letu. Liseme kwa unyenyekevu. Liseme kwa uthabiti. Lakini liseme. 3. NENO NA UKARIMU VINASHIKAMANA Ona kwamba Luka anasonga moja kwa moja kutoka mukutano wa sala kwenda kwenye maisha ya pamoja ya communauté. Sura ile ile inayorekodi mahubiri yenye ujasiri zaidi pia inarekodi kushirikiana kwa radical zaidi. Neno na porte-monnaie, doctrine na dollars, théologie na meza — haviko department tofauti katika Agano Jipya. Neno linalojaza kinywa pia linafungua mukono. SEHEMU YA 4 — MUTUMAINIE ROHO: FOCUS YA MAFUNDISHO 1. ROHO ANATOA MANENO KWA MOMENT YA PRESSURE Mara mbili katika Matendo 4 Luka anaonyesha kwamba mitume walisema “wakiwa wamejaa Roho Mtakatifu.” Jibu la Petro kwa baraza si rhetoric aliyojizoeza mbele — ni Roho akizungumza kupitia mutu aliyekuwa pamoja na Yesu. Ukijikuta katika moment ya pressure kwa ajili ya imani yako, muombe Roho maneno. Anayatoa katika moment yenyewe, si kila mara mbele. 2. ROHO ANAVUTWA NA UJASIRI, SI CONFORT Kutikisika kwa chumba kulikuja baada ya sala ya ujasiri. Sala za confort hazitikisi vyumba mara nyingi. “Bwana, nifanye jasiri” ni sala ambayo Roho anapenda kujibu. Anajaza mioyo inayomuomba ujasiri wa kutii, si kujificha mbali na utii. 3. ROHO ANAUNDA UKARIMU, SI CONVICTION TU Watu wengi wanamuhusisha Roho na hisia kali au maonyesho ya nguvu za kiroho. Matendo 4 inafunua alama nyingine ya kazi yake: ukarimu wa mikono wazi. Kanisa lililojaa Roho linaonekana kama kanisa lenye ukarimu. Kama mahubiri yetu yana ujasiri lakini mifuko yetu imefungwa, kazi ya Roho ndani yetu haijakamilika. NENO NA ROHO KATIKA MATENDO 4 — PEMBENI KWA PEMBENI Petro ananukuu Zaburi 118:22 kumutambua Yesu kama jiwe lililokataliwa na sasa limefanywa jiwe la pembeni (Matendo 4:11). | Petro anajazwa Roho Mtakatifu ili kusema mbele ya baraza (Matendo 4:8). Communauté ya waamini inasali Zaburi 2:1–2 kutafsiri vitisho wanavyokutana navyo (Matendo 4:25–26). | Baada ya kusali, mahali pakatikiswa na wote wakajazwa Roho (Matendo 4:31). Ukiri wa pekee umewekwa na Maandiko: “hakuna jina lingine” (Matendo 4:12). | Roho anazaa ujasiri, ishara, na maajabu “kupitia Jina la Mutumishi wako mutakatifu Yesu” (Matendo 4:30). Maisha ya kushirikiana yanatenda Kumbukumbu la Torati 15:4 — “kusiwe na maskini kati yenu” (Matendo 4:34). | Roho anazaa moyo mmoja na nia moja kati ya waamini (Matendo 4:32). SEHEMU YA 5 — KUMUUMBA KRISTO NDANI YA MUAMINI Matendo 4 inamuumba Kristo ndani yetu kwa njia tatu: Kristo anaumbwa ndani yetu wakati hatuwezi kuacha kusema juu yake. Ushuhuda uliojaa Roho si wajibu tunaofanya tu; ni moto ambao hatuwezi kuuzima. Tunasema kwa sababu tumeona na kusikia. Kristo anaumbwa ndani yetu tunaposali kwa ujasiri badala ya usalama. Kanisa linalosali halimuombi Mungu aondoe kila ugumu. Linamuomba Mungu atufanye waaminifu ndani ya kila ugumu. Kristo anaumbwa ndani yetu wakati mali zetu si zetu peke yetu tena. Moyo uliojaa Roho unaongoza kwenye mukono wazi. Génération ya kwanza ya Wakristo ilituonyesha kwamba ibada na ukarimu hukua kwenye mti mmoja. SEHEMU YA 6 — MASWALI YA MAJADILIANO Uje umejiandaa kujibu. Uje umejiandaa kusikiliza. Ni wapi katika maisha yako kuna pressure ya kukaa kimya juu ya Kristo? Itaonekana namna gani kusema pamoja na Petro: “Hatuwezi kuacha kusema”? Unapokutana na hali ngumu, unaelekea kusali iondolewe au kusali ujasiri ndani yake? Nini kinaweza kubadilika ukisali Matendo 4:29 wiki hii? Matendo 4:12 inasema hakuna jina lingine. Unawezaje kusema conviction hiyo katika dunia inayoiita kutovumilia — bila kupoteza ukweli wala upendo? Unaweza kueleza namna gani uhusiano kati ya imani yako na finances zako? Ni wapi Roho anaweza kuwa anakualika kwenye ukarimu wa mikono wazi? Ni nani katika maisha yako anafanya rôle ya Barnaba kwako? Ni nani unaweza kumtia moyo kama Barnaba wiki hii? SEHEMU YA 7 — KAZI YA WIKI Kabla ya darasa linalofuata, chukua wakati kwa mambo haya: Soma Matendo 5 kujiandaa kwa Somo la Tano. Kariri Matendo 4:12 au Matendo 4:29–30. Sali Matendo 4:29–30 kila siku wiki hii — weka jina lako mwenyewe mahali pa “watumishi wako.” Tambua tendo moja dogo la ukarimu wa pratique la kufanya kwa mutu katika kanisa au katika quartier yako wiki hii. Tafuta muamini mmoja aliye chini ya pressure kwa ajili ya imani yake na umupigie simu au umtembelee. Uwe Barnaba kwake. SALA YA KUFUNGA SALA YA KUSALI KWA SAUTI WIKI HII Bwana Mwenye enzi, wewe uliumba mbingu na dunia. Wafalme wa kizazi hiki wanaghadhabika, lakini wewe umeketi kwenye kiti cha enzi. Angalia vitisho vinavyowazunguka watumishi wako leo. Utuwezeshe kusema Neno lako kwa ujasiri mkubwa. Nyosha mukono wako kuponya na kufanya ishara na maajabu kupitia Jina la Mutumishi wako mutakatifu Yesu. Tikisa vyumba ambamo tunasali. Tujaze upya. Fungua ndimi zetu kutoka woga na mikono yetu kutoka tamaa. Unifanye Barnaba — mwana au binti wa kutia moyo. Unipatie ujasiri chini ya pressure, ukarimu katika wingi, na imani inayosema pamoja na Petro na Yohana, ‘Hatuwezi kuacha kusema yale tuliyoona na kusikia.’ Katika Jina la Yesu, Jiwe la Pembeni, amina. SOMO LINALOFUATA Somo la Tano — Matendo 5 Utakatifu Katika Kanisa: Kusema Uongo kwa Roho Mtakatifu na Utukufu Uliofuata ---------- Shule ya Huduma ya KGM — Knowing God Missions · Tumenyimana https://kgm-school-preview.netlify.app