Bonyeza hapa upate orodha ya masomo.
Toleo la kwanza. Somo hili linaweza kuboreshwa kadiri muda unavyopita.
Somo la Pili — Mto kutoka Hekaluni: Ezekieli 47: Viwango vya Kina Zaidi vya Kumtegemea Mungu, Dhiraa Elfu Moja kwa Kila Hatua
WAZO KUU
Uzima wa Mungu unatiririka kutoka katika uwepo wake ndani ya watu wake kama mto. Kadiri mto unavyotiririka mbali zaidi, ndivyo maji yanavyozidi kuwa na kina. Uzima wake unatuongoza katika viwango vya kina zaidi vya kujisalimisha na kumtegemea. Tunaingia katika Kweli mpaka viweko vya miguu (vifundo vya miguu), katika Maombi mpaka magoti, na katika Upendo wa Baba mpaka viuno. Kisha tunafika katika maji ya kuogelea, ambayo ni Ushirika. Na mto haubaki hekaluni. Mto unaendelea kutiririka mpaka Bahari ya Mauti, na kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo. Huu ni Uinjilisti.
SEHEMU YA 1 — USOMAJI WA MAANDIKO
Ezekieli 47:1–12 • Yohana 7:37–39 • 1 Wakorintho 3:16
Fungua Biblia yako na usome Ezekieli 47:1–12 polepole, kuanzia mwanzo mpaka mwisho. Kisha soma Yohana 7:37–39 na 1 Wakorintho 3:16. Ezekieli alikuwa kuhani na nabii kati ya wahamishwa huko Babeli, katika nchi ya Wakaldayo (Ezekieli 1:1–3). Mji wa Yerusalemu ulikuwa umeanguka (Ezekieli 40:1). Katika maono Mungu alimwonyesha hekalu jipya, na mtu aliyekuwa na mwanzi wa kupimia mkononi mwake akamwongoza kulipitia (Ezekieli 40:3). Kisha mtu huyo akamrudisha Ezekieli kwenye lango la hekalu na kumwonyesha maji. Katika Yohana, Yesu anasimama kwenye sikukuu na kuahidi mito ya maji yaliyo hai. Katika 1 Wakorintho, Paulo analiambia kanisa kile lilicho: hekalu la Mungu.
Katika Somo la Kwanza tuliona nguzo tano katika picha ya mwili unaopenda: moyo, magoti, kichwa, mikono, na miguu. Leo tunaona nguzo hizo hizo katika picha ya mto. Picha ni tofauti. Nguzo ni zile zile. Na tutaona jinsi kumtegemea Mungu kunavyozidi kuwa kwa kina, hatua kwa hatua. Somo hili linafuata Sura ya 2 ya The Potter’s Wheel.
MSTARI MKUU — EZEKIELI 47:9
“Tena itakuwa, kila kiumbe hai kisongamanacho, kila mahali itakapofika mito hiyo, kitaishi; kutakuwapo wingi mkubwa wa samaki, kwa sababu maji haya yamefika huko maana maji yale yataponyeka, na kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo.”
SEHEMU YA 2 — KUPITIA EZEKIELI 47
A. Maji kutoka Chini ya Kizingiti
“Baadaye akanileta tena mpaka lango la nyumba; na tazama, maji yalitoka chini ya kizingiti cha nyumba, kwa njia ya mashariki, maana upande wa mbele wa nyumba ulielekea upande wa mashariki; nayo maji yakashuka toka chini ya upande wa kuume wa nyumba, upande wa kusini wa madhabahu” (Ezekieli 47:1).
Angalia mahali mto unapoanzia. Mstari unasema “nyumba”. Hii ni nyumba ya Mungu, hekalu, mahali pa uwepo wake.
B. Kweli Tatu Kabla Hatujaingia
Kabla hatujaingia katika mto huu, tuweke kweli tatu kwa uthabiti.
- Kanisa ni hekalu la Roho Mtakatifu. “Hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu, na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu?” (1 Wakorintho 3:16). Maji katika maono ya Ezekieli hayatiririki tena kutoka katika jengo huko Yerusalemu. Maji yanatiririka kutoka kwa watu wa Mungu.
- Maji yanamwakilisha Roho Mtakatifu. “Hata siku ya mwisho, siku ile kubwa ya sikukuu, Yesu akasimama, akapaza sauti yake akisema, Mtu akiona kiu, na aje kwangu anywe. Aniaminiye mimi, kama vile maandiko yalivyonena, mito ya maji yaliyo hai itatoka ndani yake” (Yohana 7:37–38). Kisha Yohana anaeleza: “Na neno hilo alilisema katika habari ya Roho, ambaye wale wamwaminio watampokea baadaye; kwa maana Roho alikuwa hajaja, kwa sababu Yesu alikuwa hajatukuzwa” (Yohana 7:39).
- Kanisa linajengwa na Mchungaji Mkuu. Yesu alisema, “Nami nakuambia, Wewe ndiwe Petro, na juu ya mwamba huu nitalijenga kanisa langu; wala milango ya kuzimu haitalishinda” (Mathayo 16:18). Anajenga kupitia wachungaji wanaotumika chini yake. Mto ni wake. Hekalu ni lake. Ongezeko ni lake.
C. Kina Zaidi, Dhiraa Elfu kwa Kila Hatua
Sasa mtazame mtu mwenye uzi wa kupimia. “Na alipotoka mtu yule, mwenye uzi wa kupimia mkononi mwake, kwenda masharikini, akapima dhiraa elfu, akanivusha maji yale; maji yakafika mpaka viweko vya miguu. Kisha akapima dhiraa elfu, akanivusha maji yale, maji yakafika mpaka magoti. Kisha akapima dhiraa elfu, akanivusha, maji yakafika mpaka viuno. Kisha akapima dhiraa elfu, yakawa mto nisioweza kuuvuka; maana maji yamezidi, maji ya kuogelea, mto usiovukika” (Ezekieli 47:3–5).
Dhiraa ni urefu wa mkono wa mtu kutoka kiwiko mpaka ncha za vidole, karibu nusu mita. Kwa hiyo dhiraa elfu ni karibu nusu kilomita. Mtu huyo alipima mara nne, na kila mara maji yalikuwa na kina zaidi. Kadiri mto ulivyokwenda mbali zaidi kutoka hekaluni, ndivyo maji yalivyozidi kuwa na kina.
Huu ndio moyo wa maono haya. Uzima wa Mungu unatiririka kutoka katika uwepo wake ndani yetu. Uzima wake hufanya kazi ili utawale utu wetu wote. Uzima wake unaingia katika asili yetu kidogo kidogo na kutuongoza katika viwango vya kina zaidi vya kujisalimisha na kumtegemea. Na jambo la ajabu ni hili: kila kina cha mto kinalingana na mojawapo ya nguzo tano.
D. Mpaka Viweko vya Miguu — Nguzo ya Kweli
Tunatumia viweko vya miguu kusimama. Maji yanayofika mpaka viweko vya miguu yanaonyesha kusimama katika mafundisho sahihi. Hapa ndipo safari ya kila mwamini katika mto huanzia. Miguu yetu imepandwa juu ya msingi imara wa Neno la Mungu. Tunajifunza kusimama, ili tusiwe tena tukitupwa huku na huku na mawimbi, wala kuchukuliwa huku na huko na kila upepo wa elimu (Waefeso 4:14).
E. Mpaka Magoti — Nguzo ya Maombi na Ibada
Tunatumia magoti yetu kuomba. Maji yanayofika mpaka magoti yanaonyesha nguvu za Roho Mtakatifu kupitia ibada na maombi (Yohana 4:24). Sasa mto unazidi kupanda. Kwanza tunasimama. Kisha tunapiga magoti. Mafundisho tuliyojifunza yanakuwa ushirika na Mungu tunaoufurahia.
F. Mpaka Viuno — Nguzo ya Upendo wa Baba Kupitia Kutumikia
Kiunoni tunafunga mkanda. Tukiwa tumeshikiliwa imara katika Upendo wa Baba, tunagundua karama zetu na kuanza kuwatumikia wengine (Warumi 12:6–8). Maji yanapofika viunoni, mto huanza kubeba sehemu ya uzito wetu. Huduma si wajibu tena. Huduma inakuwa miminiko.
G. Maji ya Kuogelea — Nguzo ya Ushirika
Mwogeleaji hawezi kukanyaga chini. Amejikabidhi kabisa kwa maji, kama sisi tunavyojitoa kikamilifu sisi kwa sisi (Yohana 13:35). Katika kiwango hiki cha ukomavu tunajenga kwa makusudi mahusiano yenye maana. Hakuna anayeachwa nyuma, wala hakuna anayeogelea peke yake.
H. Swali — “Mwanadamu, je! Umeona haya?”
Kisha linakuja swali ambalo kila kanisa lazima lijibu: “Akaniambia, Mwanadamu, je! Umeona haya? Kisha akanichukua akanirudisha mpaka ukingo wa mto” (Ezekieli 47:6). Kila mshirika wa kanisa lililo kwenye gurudumu la Mfinyanzi anahitaji kuona kile ambacho Mungu anakusudia kufanya. Kanisa lazima liyaone maono hayo kwa pamoja. Lisipofanya hivyo, litatawanyika na kufuata maono matano tofauti.
I. Mto Unaendelea Kutiririka — Nguzo ya Uinjilisti
“Ndipo akaniambia, Maji haya yanatoka kwenda pande za nchi ya mashariki, nayo yanashuka mpaka Araba, na kuingia katika bahari; maji yatokezwayo yataingia baharini, na maji yake yataponyeka” (Ezekieli 47:8). Araba ni bonde kavu linaloteremka kuelekea baharini. Bahari katika mstari huu ni Bahari ya Chumvi, ambayo pia tunaiita Bahari ya Mauti. Bahari hii ina chumvi nyingi sana kiasi kwamba hakuna samaki anayeweza kuishi ndani yake. Ndiyo maana mstari unasema maji yake yataponyeka. Ni mahali palipokufa kuliko mahali pengine popote duniani. Lakini mto haukukusudiwa kamwe kubaki hekaluni. Mto unatiririka kuelekea mahali pale palipokufa, na kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo.
Angalia mwelekeo wa kukua. Mto hauzidi kuwa na kina kwa kutiririka kurudi kuelekea hekaluni. Mto unazidi kuwa na kina kadiri maji yanavyotiririka mbali na hekalu, kuelekea nje, kwa ulimwengu unaohitaji maji haya. Ndivyo ilivyo kwa kanisa. Hatuzidi kwenda kwa kina katika Mungu kwa kujitenga zaidi na ulimwengu. Tunazidi kwenda kwa kina katika Mungu kadiri uzima wake unavyotubeba kwenda mbali zaidi nje: kwa kina zaidi katika Kweli, kwa kina zaidi katika Maombi, kwa kina zaidi katika Upendo, kwa kina zaidi katika Ushirika. Kisha uzima tunaoubeba unamiminika katika sehemu zilizokufa zinazotuzunguka, nazo zinaanza kuishi.
Mto haukukusudiwa kamwe kubaki hekaluni.
Mto na Nguzo Tano kwa Muhtasari
- Mto: Mpaka viweko vya miguu · Picha: Tunatumia viweko vya miguu kusimama · Nguzo: Kweli · Maana yake: Tunasimama katika mafundisho sahihi
- Mto: Mpaka magoti · Picha: Tunatumia magoti yetu kuomba · Nguzo: Maombi na ibada · Maana yake: Yale tuliyojifunza yanakuwa ushirika na Mungu
- Mto: Mpaka viuno · Picha: Tunafunga mkanda kiunoni · Nguzo: Upendo · Maana yake: Tukiwa tumeshikiliwa imara katika Upendo wa Baba, tunagundua karama zetu na kutumikia
- Mto: Maji ya kuogelea · Picha: Mwili wote uko ndani ya maji · Nguzo: Ushirika · Maana yake: Hakuna anayeachwa nyuma, wala hakuna anayeogelea peke yake
- Mto: Mto unaendelea kutiririka · Picha: Mto unafika Bahari ya Mauti · Nguzo: Uinjilisti · Maana yake: Kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo
J. Ezekieli 47 kwa Sentensi Moja
Mto unaanzia katika uwepo wa Mungu, unazidi kuwa na kina njiani, na unaleta uzima po pote maji yanapofika.
Katika Somo la Tatu tunaanza kupitia mahusiano matano, moja baada ya jingine. Tunaanza na Baba, Chanzo na Mpandaji wa Kanisa.
SEHEMU YA 3 — JUA NENO: MSISITIZO WA FUNDISHO
1. Kanisa ni Hekalu
Paulo analiuliza kanisa swali: hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu (1 Wakorintho 3:16)? Katika maono ya Ezekieli, hekalu lilikuwa jengo. Leo hekalu ni watu. Kwa hiyo mto wa Ezekieli 47 hauko mbali nasi. Maji yanatiririka kutoka kwa watu wa Mungu.
2. Tunaanzia kwenye Viweko vya Miguu
Hakuna anayeanzia katika maji yenye kina. Kila mwamini huanzia kwenye viweko vya miguu, huku miguu yake ikiwa imepandwa juu ya Neno la Mungu. Kanisa husimama katika Kweli kwenye viweko vya miguu kabla halijaweza kwenda kwa kina zaidi, na kila tunachofanya lazima kipimwe kwa yale ambayo Mungu amesema. Waamini wa Beroya waliyachunguza Maandiko kila siku, waone kwamba mambo waliyofundishwa ndivyo yalivyo (Matendo 17:11). Kwanza tunajifunza kusimama.
3. Nguzo Hazipaswi Kamwe Kutenganishwa
Kweli bila Maombi hukauka. Maombi bila Upendo hugeukia ndani. Upendo bila Ushirika hauna mwili wa kuishi ndani yake. Ushirika bila Uinjilisti unakuwa kundi lililofungwa kando ya bahari inayokufa. Lakini pale ambapo zote tano zinatiririka pamoja, ahadi ya mstari mkuu ni yetu: kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo (Ezekieli 47:9).
SEHEMU YA 4 — MWAMINI ROHO: MSISITIZO WA FUNDISHO
1. Roho Anatia Uzima
Yesu alisema kuhusu mito ya maji yaliyo hai, naye alikuwa akimaanisha Roho (Yohana 7:38–39). Sasa Yesu ametukuzwa, naye amemwaga Roho Mtakatifu (Matendo 2:33). Roho anatia uzima (Yohana 6:63). Kwa hiyo mto unaotiririka kutoka hekaluni si mto wa taarifa, bali wa maji yaliyo hai. Tunapokuwa na Neno bila Roho, imani yetu hukauka na kuwa dini tupu. Tunapodai kuwa na Roho bila Neno, tunapotelea katika machafuko. Lakini pale ambapo Neno linajulikana na Roho anaaminiwa, kanisa linatembea katika Kweli na nguvu.
2. Roho Anatuongoza kwa Kina Zaidi, Kidogo Kidogo
Uzima wa Mungu ndani yetu unatuongoza katika viwango vya kina zaidi vya kujisalimisha na kumtegemea Mungu, kidogo kidogo. Hii ni kazi ya Roho Mtakatifu, kwa kuwa wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu, hao ndio wana wa Mungu (Warumi 8:14). Angalia jinsi Ezekieli alivyoongozwa. Mtu mwenye uzi wa kupimia hakumkemea alipokuwa katika maji yaliyofika kwenye viweko vya miguu. Aliendelea tu kumwongoza kwa kina zaidi, dhiraa elfu kwa kila hatua. Hatari pekee ya kweli katika mto huu ni kukataa kuendelea kuingia ndani zaidi.
3. Roho Anatutuma Nje
Mto unazidi kuwa na kina katika mwelekeo mmoja tu: kuelekea nje, kwenye sehemu zilizokufa. Roho Mtakatifu anawaongoza watu wake katika mwelekeo huo huo. Alipowajilia wanafunzi, wakawa mashahidi Yerusalemu, na katika Uyahudi wote, na Samaria, na hata mwisho wa nchi (Matendo 1:8). Hajazi kanisa ili libaki ndani ya hekalu. Analijaza ili uzima wake ufikie sehemu zilizokufa zinazolizunguka.
Neno na Roho katika Ezekieli 47 — Sambamba
- Jua Neno: Kanisa ni hekalu la Mungu (1 Wakorintho 3:16). · Mwamini Roho: Roho wa Mungu anakaa ndani ya watu wake (1 Wakorintho 3:16).
- Jua Neno: Yesu anamwita kila mwenye kiu aje kwake anywe (Yohana 7:37). · Mwamini Roho: Mito ya maji yaliyo hai itatoka ndani ya yule anayemwamini. Kwa neno hilo alikuwa akimaanisha Roho (Yohana 7:38–39).
- Jua Neno: Mtu mwenye uzi wa kupimia alimwongoza Ezekieli kwa kina zaidi, dhiraa elfu kwa kila hatua (Ezekieli 47:3–5). · Mwamini Roho: Wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu, hao ndio wana wa Mungu (Warumi 8:14).
- Jua Neno: Kila kitu kitaishi po pote utakapofikilia mto huo (Ezekieli 47:9). · Mwamini Roho: Roho Mtakatifu anapowajilia watu wake, wanapokea nguvu na kuwa mashahidi hata mwisho wa nchi (Matendo 1:8).
SEHEMU YA 5 — KUMUUMBA KRISTO NDANI YA MWAMINI
Ezekieli 47 inamuumba Kristo ndani yetu kwa njia tatu:
- Kristo anaumbwa ndani yetu tunapokuwa wakweli kuhusu mahali tunaposimama. Viweko vya miguu, magoti, viuno, au kuogelea? Usione aibu kwa jibu lako. Kuwa mkweli kuhusu hilo.
- Kristo anaumbwa ndani yetu tunapoendelea kwenda kwa kina zaidi. Mtu mwenye uzi wa kupimia hakumkemea Ezekieli alipokuwa katika maji yasiyo na kina. Aliendelea kumwongoza mbele. Usikatae kuendelea kuingia ndani zaidi.
- Kristo anaumbwa ndani yetu wakati uzima tunaoubeba unapofika mahali palipokufa. Mto unazidi kuwa na kina kadiri maji yanavyotiririka kuelekea nje. Peleka uzima wake kwa mtu mwenye uhitaji.
SEHEMU YA 6 — MASWALI YA MJADALA
Njoo ukiwa tayari kujibu. Njoo ukiwa tayari kusikiliza.
- Leo unasimama wapi katika mto: kwenye viweko vya miguu, kwenye magoti, kwenye viuno, au unaogelea? Unajuaje?
- “Mwanadamu, je! Umeona haya?” Je, kanisa lako lina maono moja ya pamoja, au washirika wake wanafuata maono tofauti?
- Je, maji yanazidi kupanda katika kanisa lako mwaka baada ya mwaka? Je, kuna kitu chochote kinachokuzunguka kinachopata uzima kwa sababu kanisa lako lipo hapo?
- Kweli bila Maombi. Maombi bila Upendo. Upendo bila Ushirika. Ushirika bila Uinjilisti. Ni lipi kati ya haya lililo hatari kubwa zaidi kwa kanisa lako leo?
- Wakati mto hauzidi kuwa na kina wala hauleti uzima popote, lazima tuulize kama mto huo bado umeunganishwa na hekalu. Kanisa linawezaje kuendelea kushikamana na uwepo wa Mungu?
SEHEMU YA 7 — KAZI YA WIKI
Kabla ya darasa linalofuata, chukua muda kufanya yafuatayo:
- Soma Yohana 15:1–8 na Mathayo 3:13–17 ukijiandaa kwa Somo la Tatu.
- Kariri Ezekieli 47:9 au Yohana 7:38.
- Soma Ezekieli 47:1–12 kwa sauti pamoja na familia yako au pamoja na kanisa lako wiki hii.
- Chora mto kwenye ukurasa mmoja. Weka alama kwenye viwango vinne vya kina na mahali ambapo mto unafika baharini. Andika nguzo kando ya kila moja. Kisha weka alama mahali unaposimama.
- Fikiria mahali pamoja karibu nawe panapohitaji uzima wa Mungu: mtaa, soko, shule, au kijiji. Omba kila siku wiki hii kwamba mto ufike hapo.
OMBI LA KUFUNGA
OMBI LA KUOMBA KWA SAUTI WIKI HII
Baba, asante kwa mto unaotiririka kutoka katika uwepo wako. Mto ni wako. Hekalu ni lako. Ongezeko ni lako.
Tuongoze kwa kina zaidi. Simamisha miguu yetu imara katika Kweli yako. Tufundishe kupiga magoti katika Maombi na ibada. Tushikilie imara katika Upendo wako mpaka huduma yetu ifurike kwa furaha. Kisha utupeleke katika maji ya kuogelea, ambapo hakuna anayeachwa nyuma, wala hakuna anayeogelea peke yake.
Fungua macho ya kanisa letu yaone kile unachokusudia kufanya. Acha mto wako utiririke kupitia kwetu mpaka sehemu zilizokufa zinazotuzunguka, katika mji wetu na kote Tanzania, mpaka kila kitu kiishi po pote utakapofikilia mto huo. Katika Jina la Yesu, amina.
SOMO LINALOFUATA — Somo la Tatu — Baba. Chanzo na Mpandaji wa Kanisa: Nguzo ya Upendo